XXI. mendeak oso bestelako etorkizuna izan beharko luke: diplomazia, elkarrizketa eta elkarrekiko errespetua, herri guztien arteko elkarbizitza baketsuaren berme gisa. Hala ere, beste behin ere, potentzia handiek alde batetik potentzial ekonomiko handia duten lurraldeen gainean dituzten interes ekonomikoek eta, bestetik, migrazio-tentsioak, eta askotariko eragin ideologikoak baretzeko komenientzia geopolitikoak, beste herri bat, Saharahuia, berriz ere isilarazi eta giltzapetzera daramate, Estatu subirano gisa existitzeko eskubidea ukatuz.

Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren azken erabakiak zuzenean egiten du talka bere Batzar Orokorrak berak onartutako ebazpenetatik eratorritako ibilbide eta jurisprudentzia guztiarekin. Halaber, ez da harritzekoa jakitea bost kide iraunkorretatik hiruk (Frantzia, Ingalaterra eta Estatu Batuak) onartu egin zutela Espainiako gobernuak 2022an hartutako erabaki zentzugabea, Marokok aldebakarrez proposatutako Sahararako autonomia-planaren alde eginez, Saharahui herriaren ordezkari legitimoa den Fronte Polisarioari kontsultatu gabe. Plan hau, sortu den moduagatik hilda jaio da, eta mamia, Marokok Saharahui herriari ezarritako basailutza instituzionalizatuaren proposamena besterik ez baita.

Auzia ezin da ondo amaitu, ez baitaki abandonatu eta basamortuan aparkatu herri oso baten errealitatea zein den. Ez ditu aintzat hartzen nazioarteko zuzenbidea errespetatzea eskatzeagatik preso dauden gizon eta emakume guztiak, eta begiak ixten ditu torturatuen, desagertutako pertsonen eta hildakoen kopuruaren aurrean.

Honelako erabakiek herri oso baten itxaropena txikitzen dute, baina, bereziki, Saharako belaunaldi gazteena. Bereziki gazteak, ezin ditugu beren kasa utzi.

Inoiz ez da berandu hausnartzeko.

NBEko Batzar Nagusiak, Afrikako Batasunak, Europar Batasunak eta gure nazioetako gizarte zibilak ezin dute beste alde batera begiratu. Batasuna, ekintza eta itxaropena, baldin eta oraindik uste badugu politika gutxi batzuen interesetatik harago doala.

Sahara Hurra!

Lorena Lopez de Lacalle Arizti

Nazioarteko Politikako idazkaria

Hala ere, akordioko argazkian munduko hogei bat buruzagi agertzea, ezin da argazki populista eta hipokrita izan.

Israelek 30.000 palestinar baino gehiago hil ditu, borrokalariak ez diren gizonak, emakumeak eta adingabeak barne, eta buruzagi horietako askok ez zuten uste Israel genozidioa egiten ari zenik. Adibiderik nabarmenena Georgia Meloni Italiako Ministroen Kontseiluko lehendakariarena da, sarraskia gertatu eta bi urtera, terminoa saihesten jarraitzen baitu.

Ezin da izan 68.0000 pertsona baino gehiago akabatu dituen genozidio bat burutu edo baimendu dutenak, salbatzaile gisa agertzea gero argazkian, eta hori pairatu duenak berriz, herri palestinarra hain zuzen ere, erabat suntsitutako lur batera eta etorkizun oso zalantzagarriarekin itzultzen diren galtzaileak izatea.

Negoziatzaileen artean Euskal Herriko eta Irlandako bake prozesuan bitartekari izan zen Jonathan Powellen mailako pertsonak badaude ere, tamalez Egiptoko bake akordioak ez du palestinarren auzia konpontzen. Netanyahurekin bakea ezinezkoa izango da, eta ikusteko dago Israelgo herritarrek zer bozkatzen duten bi urte luze hauen ondoren. Hala eta guztiz ere, espero dugu, akordioa sinatzen den momentutik aurrera, bide sendo bat hastea, hau bezalako gatazka korapilatsu askatzen joateko eta hortaz, behin betiko bakean amaituko dena.

1. Munduaren begien aurrean egindako herri palestinarraren genozidioaren salaketa argi eta borobila.

2. Estatuei eta agintari publikoei Israelgo Estatuarekin harremanak hausteko eskatzea.

3. Israelgo Estatuari zuzendutako armamentuaren eta teknologia dualaren bahitura osoa.

4. Europar Batasuna-Israel elkartze akordioaren etena.

5. Gazako biztanleei elikagaiak berehala ematea.

6. Estatu palestinarraren aitortza

7. Bide diplomatikoa, gerraren amaierarako baliabide bakarra.

8. Errefuxiatuen itzulerarako funtsak askatzea eta Estatu Palestinar subirano aske eta baketsua berreraikitzea.

Europako Aliantza Libreko (EFA-ALE) kide izateko hautagaitza aurkeztuko dugu aste honetan, maiatzaren 8tik 10era, Bretainiako Naoned (Nantes) hirian egingo den Batzar Nagusian.

Hortaz, seguruenik alderdiak koalizioaren zuzendaritza edo “Bureau”-aren parte izaten jarraituko du; 1999an osatu zen eta gaur egun Europako Parlamentuan herrien autodeterminazio eskubidea, giza eskubideak, eskubide zibil eta politikoak, eta kultura eta hizkuntza aniztasuna defendatzen dituzten 40 alderdi erregionalista, autonomista eta nazionalista ordezkatzen ditu.

Era berean, Lorena Lopez de Lacalle Arizti, gure Nazioarteko Politikako idazkaria, EFAko presidente berrautatzeko aukeraz mintzatu da. Asanbladarako aukeratutako leloaren harira, “Hitz egitea existitzea da”, López de Lacallek azpimarratu du EFAren izaeran tokiko ekintza dagoela nazionalitate bakoitzetik, baina ikuspegi global europeista ezinbestekoa ahaztu gabe. “Berriro aurkeztuko naiz kargura, uste sendoa dudalako beste Europa askoz ere justuago bat posible dela. EFAn gauden nazioen ezaugarriak direla eta, ziur naiz aldaketa irudikatzen dugun espaziotik soilik etor daitekeela, eta ez estatu handietatik. Hala ere, ez dugu soilik gutaz hitz egingo, Ukraina, Palestina eta Kurdistan bezalako lekuetan gertatzen denaz ere arduratu behar dugu”.

Siriako herrietako emakumeak izan dira, hain zuzen, azkeneko 13 urteetan zehar gehien sufritu dutenak; gerra, migrazioa, ISIS taldearen okupazioa eta indarkeria… Sufrimendua mantentzen da oraindik ere Idlib, Afrin edo Serakani bezalako guneetan, Turkiak babestutako talde armatuek eginiko bahiketa eta hilketekin.

Sufrimendua nagusi izan da urte hauetan, baina baita borroka eta antolakuntza ere, besteak beste Siriako Emakumeen Kontseiluaren sorrerarekin. Siriako iparraldean eta ekialdean borrokan diharduten emakumeek antolatu egin dira bizitzako hainbat eremutan, aurrerapauso nabariak lortuz. Gizarte subirano baten eraikuntzarako Kurduek aurrera eramandako proiektuan paper zentrala izan dute.

Garai berri bat ireki da orain Sirian eta ezinbestekoa izango da emakumeen borondatea onartzea, bidezko ordezkaritza bermatuz. Herrialde demokratiko, justu eta seguru bat eraikitzeko beharrezkoa da emakumeen eta talde erlijioso, kultural eta etnikoen arteko batasuna eta berdintasunezko partehartzea.

(Siria demokratiko baten eraikuntzaren alde Siriako Emakumeen Kontseiluak kaleratutako adierazpenaren zatia)

Une honetan Palestinan eta Israelen gertatzen ari diren gertakari ankerrak direla eta, Eusko Alkartasunaren Kontseilu Nazionalak ondorengo adierazpena onartu du:

Kondenatzea:

- Urriaren 7ko ekintza basatiak eta ondorengo Gazako biztanleria zibilaren aurkako eraso gupidagabeak, Israelgo armadaren eta inoiz izan duen muturreko Gobernuaren aldetik.
- Israelgo armadak eta Zisjordaniako kolono juduek egindako erasoak eta hilketak, eta Palestinako lurretan oraindik ere duten zigorgabetasuna.
- Europar Batasuneko gobernu gehienen isiltasuna eta lidergo falta.

Salatzea:

- Gerra-garaian ere biztanleria zibilari laguntzeko Nazioarteko zuzenbidea eta zuzenbide humanitarioa sistematikoki haustea.
- Ospitaleak suntsitzea, funtsezko sendagairik, urik edo premiazko ondasunik ez ematea. Batez ere umeen bereizi gabeko hilketak. Azken 46 egun hauetan 13.000 gazatiar eta 1.200 israeldar baino gehiago hil dira.
- 1.700.000 palestinar baino gehiago erbesteratzea eta aberrigabeak izatea.
- Israelgo Estatuak egiten ari den garbiketa etnikoa.

Erreklamatzea:

- Liskarrak berehala etetea.
- Berehalako eta baldintzarik gabeko laguntza humanitarioa ematea.
- Ospe handiko nazioarteko bitartekariak izendatzea, bi aldeen artean, hau da, Palestinaren eta Israelen artean, negoziazioa neutroa izan dadin bidezko eta behin betiko bakea lortzeko.
- Mobilizazio soziala, gure gobernuetan eta Europar Batasunean presioa egiteko.
- Nazioarteko komunitatearen, nazioarteko erakundeen eta kidego diplomatikoen inplikazioa, bakea lortzeko ahalegin guztiak egiteko.
- Nazioarteko Auzitegi Penalaren esku-hartzea gerra-krimenak epaitzeko.

Azkenik, Eusko Alkartasunak bat egiten du palestinar herriarekin eta Euskal Herrian bizi diren palestinarrekin.

Euskal Herrian, 2023ko azaroaren 21ean.

DOKUMENTUA: Adierazpena

Eba Blanco idazkari nagusiak, Lorena López de Lacalle Nazioarteko Politikarako idazkariak eta Maider Otamendi Antolakuntza idazkariak osatzen dute Eusko Alkartasunaren ordezkaritza.

Biltzarrean omenaldia egingo zaio hil berri den Max Simeoniri, nazionalismo korso modernoaren gurasoetako bat eta eurodiputatu ohiari. Ekitaldian Carlos Garaikoetxea lehendakariak parte hartu duen bideo bat proiektatuko da.

Gaur, maiatzak 9, Europako Eguna ospatzen den egunean, Eusko Alkartasunak aprobetxatu du Pedro Sanchezi Europar Batasuneko presidente den bitartean helaraziko dizkion eskaera nagusien berri emateko. Elikagaien eta energiaren prezioa, genero-indarkeriaren aurkako borroka, hizkuntza gutxituen babesa eta saharar herriaren babesa izango dira, besteak beste, EAk jorratu dituen gaiak.

Eusko Alkartasunako Nazioarteko Politika idazkaria eta EFA alderdi europarraren lehendakaria den Lorena López de Lacallek Europako egungo ereduak ez dituela euskal herritarren beharrak asetzen eta gauza gehiago egin daitezkela eta egin behar direla esan du. “Beste Europa bat behar da eta horregatik ekintza argiak eta aldaketak eskatuko behar zaizkio Sánchezi”, adierazi du.

López de Lacallek azaldu du espainiar presidentziari “Estatuak iristen ez diren edo iritsi nahi ez duten gauzak” eskatuko dizkiotela; adibidez, oinarrizko produktuen edo energiaren prezioak mugatzea.

“Honekin batera mugarik gabeko osasuna eta hezkuntzarako baliabideak mobilizatzea, eta genero-indarkeriaren aurkako europar araudi berria lehenbailehen onartzea eskatuko diogu Sánchezi”, gehitu du. Gainera, “hizkuntzen osasuna gobernuen siglen mende egon ez dadin Europako herri guztien hizkuntza-aniztasuna sustatu eta babestea aldarrikatuko da”.

Nazioartean, EAk eskatuko du Europak Kosovo onartzea eta Europar Batasunan sartzea eta Saharako herriari laguntzea bere independentziaren aldeko borrokan.

Gaur, maiatzak 9, Europako Eguna ospatzen den egunean, Eusko Alkartasunak aprobetxatu du Pedro Sanchezi Europar Batasuneko presidente den bitartean helaraziko dizkion eskaera nagusien berri emateko.  Besteak beste, elikagaien eta energiaren prezioa, genero-indarkeriaren aurkako borroka, hizkuntza gutxituen babesa eta saharar herriaren babesa izango dira gai horietako batzuk.

Eusko Alkartasunako Nazioarteko Politika idazkaria eta EFA alderdi europarraren lehendakaria den Lorena López de Lacallek Europako egungo ereduak ez dituela euskal herritarren beharrak asetzen eta gauza gehiago egin daitezkela eta egin behar direla esan du. “Beste Europa bat behar da eta horregatik ekintza argiak eta aldaketak eskatuko behar zaizkio Sánchezi”, adierazi du.

López de Lacallek azaldu du espainiar presidentziari “Estatuak iristen ez diren edo iritsi nahi ez duten gauzak” eskatuko dizkiotela; adibidez, oinarrizko produktuen edo energiaren prezioak mugatzea.

“Honekin batera mugarik gabeko osasuna eta hezkuntzarako baliabideak mobilizatzea, eta genero-indarkeriaren aurkako europar araudi berria lehenbailehen onartzea eskatuko diogu Sánchezi”, gehitu du. Gainera, “hizkuntzen osasuna gobernuen siglen mende egon ez dadin Europako herri guztien hizkuntza-aniztasuna sustatu eta babestea aldarrikatuko da”.

Nazioartean, EAk eskatuko Europak Kosovo onartzea eta Europar Batasunan sartzea eta Saharako herriari laguntzea bere independentziaren aldeko borrokan.

Eta beharrezkoa da hori azaltzea, horrela hobeto ulertzen baita zergatik Turkiak eta Siriak denbora behar izan zuten biktimei laguntzeko; zergatik Erdoganek Larrialdi Egoera ezarri zien hiru egunetan turkiar aldean, eta zergatik zentralizatu duen larrialdietarako laguntza guztia AFAD Agentzia sortuz Barne Ministerioaren eskutik.

Aldiz, tokiko komunitateek, hasiera-hasieratik, ahaleginak bideratu eta koordinatu zituzten biktimak erreskatatzeko, zauritutako pertsonei laguntzeko eta hondamendi hartan dena galdu dutenei laguntzeko. Baina Turkian ere lurrikara politiko, ekonomiko eta sozial handia bizi da.

Hauteskunde orokorretarako deia 2023ko ekainaren bukaera baino lehen egin behar zen. Erdoganek maiatzaren 14ra aurreratu zituen, baina askok uste dute ekainetik aurrera ere atzeratuko dituela, juridikoki ezinezkoa bada ere. Eta atzeratu egingo ditu, ez zaiolako komeni orain ospatzea, iraganeko eta egungo kudeaketarekin gero eta lotura eta kritika handiagoa baitu.

Autokraziek, hala nola Erdoganen erregimena, ez dute aintzat hartzen botereen banaketa, eta botere judiziala eta are botere legegilea ere erabiltzen dute, komeni zaielako. Erdoganek moldatu egin du legea, bere xedeetara egokitzeko, eta hauteskundeak legea urratuz atzeratzen baditu, ez litzateke lehen aldia izango. Hor ditugu adibidez Kobane kasuan, buruzagi kurduek jasatutako jazapen politikoa edo atzeratu nahi izan ez den apirilaren 11rako ezarritako HDP ilegalizatzeko Konstituzio Auzitegi turkiarraren epaiketa.

Erregimenaren helburua da oposizioko alderdi kurdu nagusiaren ordezkaritza politikoa eta Turkiako parlamentuko eserleku kopuruan hirugarren alderdia, hau da HDPrekin amaitzea. Eta zergatik? Izan ere, HDP Turkiako bizikidetza baketsuaren alde egiten duen alderdia delako, bere kideen artean beste gutxiengo batzuen ordezkaritza zabala duelako, hala nola armeniar edo yazidiak, eta haintat turkiar ere estatu plurala, laikoa eta aurrerakoia defendatzen dutelako. Barne Ministerioak salaketa faltsuak egin zizkien HDP-ko 20 parlamentariri, eta bada garaia Erdoganen erregimena eta Erdogan bera agerian uzteko. Haren helburu bakarra da 2014az geroztik boterean irautea, oinarrizko askatasun eta eskubide guztiak atzeraka jotzearen kontura, zapalkuntza eta larderia erabiliz herri-protesta isilarazteko eta eragozteko. Eskrupulurik gabeko zentsura egiten du eta disidentzia guztiak zigortzen ditu. Abokatuek, kazetariek, eta feministek beren haragietan sufritzen dute: kargurik gabe atxilotuta, epaiketarik gabeko kartzelaratuta eta epaituak izan direnak inolako berme juridikorik gabe. Eta batez ere emakumeengan tematzen da, beraien aktibismoagatik eta adoreagatik, jarrera bakezale baina era berean erronkarako prest nahitaez zapaltzen dituen botere autokratiko baten aurrean. Erdoganek 2021ean genero indarkeriaren aurkako Istanbuleko Hitzarmenetik Turkia erretiratzea ez da kasualitatea.

Guzti hau pairatzen duena turkiar herri osoa da, bere aniztasun osoan.

Lurrikarak agerian utzi du zabalean ustelkerian murgilduta dagoen erregimen baten ondorioak, non garapen neurrigabeak hirigintzako legeria guztia zapaltzen baitu, non meskiten eraikuntza geldiezina da muturreko islamizazioak behartuta. Erdoganek berak jauregi ikusgarria eta izugarria eraiki du Ankaran, lurzoru urbanizaezinean.

Salatu behar da halaber Europar Batasunaren eta bere Estatu kideen gelditasuna eta adeitasuna, guzti onen berri direlako, baina isilik daudelako era berean. Erdoganek zoragarri esplotatzen dituen interes ekonomiko eta geopolitikoak babesten dituzte eta berak Otomandar inperio berri bat sortzeko ametsak betetzeko erabiltzen du.

Hala ere, Erdoganen erregimena kolokan dago. Lurra bere oinen azpian irekitzen da.

Lorena López de Lacalle, Nazioarteko Politika Idazkaria eta EALko Lehendakaria.