Alkartasuna fundazioak 2024ko Alkartasuna sariekin omenduko ditu Baleak Elkartea eta Philippe Aramendi abertzale historikoa, euskal kultura bultzatzeko egindako lanagatik. Jokin Etxebarria “Bake Bidea” mugimendu zibileko kidea Euskal Herriaren garapen eta kohesioari egindako ekarpenengatik, eta Irungo Harrera Sarea, migratzaileekin egindako lan humanitarioagatik.
Sariak Urriaren 26an banatuko dira, Baionako Le Bayonne hotelean, goizeko 11:00tan hasiko den ekitaldian.

Alkartasuna fundazioak aintzat hartu du Baleak Elkarteak 1987tik euskal kultura eta hizkuntza sustatzeko egin duen lana. Euskara ikastaroak, bertso saioak, euskal kantutegi herrikoia zabaltzeko jarduerak edota topaketa gastronomikoak antolatu dituzte urte hauetan zehar.

Philippe Aramendi abertzale historikoak ere omenaldia jasoko du. Ibilbide luzea egin du Urruñako (Lapurdi) hezkuntza eremuan euskararen sustapenean, bai Seaska Ikastolen Elkarteko lehendakariordea gisa, Piarres Larzabal Kolegioaren eta bertako ikastolen buru bezala edo Ezkerreko Mugimendu Abertzalea (EMA), Abertzaleen Batasuna (AB) eta Euskal Herria Bai (EH Bai) koalizioko militantziaren bidez. Gaur egun Urruñako alkatea da eta Euskal Herriko Mankomunitateko (Iparralde) kidea.

Normalizazio politikoari eta gizarte-kohesioari egindako ekarpenengatik jasoko du saria Jokin Etxebarriak Euskal Herriko bake prozesuaren aldeko “Bake Bidea” mugimendu zibileko kideak. Euskal preso eta iheslari ohiei herritartasun estatusa berreskuratu eta bizitza duina berreraikitzeko laguntza ematen dien Ipar Euskal Herriko Harrera Elkarteko koordinatzailea ere bada.

Irungo Harrera Sareak egindako lana ere aitortuko du Alkartasuna Fundazioak. 2018An sortu zen auzo-antolakuntza solidariotik, prekarietate eta abandonu egoeran dauden migratzaileei harrera duina egiteko. Elikagaiak, garbiketa, arropa eta osasun-laguntza ematen ditu eta, horrez gain, arreta humanitario integralerako eskubidearen aldeko kontzientziazio-ekintzak antolatzen ditu.

Guztiek egindako ekarpenengatik Nestor Basterretxearen “Zazpiak bat” domina jasoko dute.

Nestor Basterretxea euskal artista handiaren Eguzki lore (laugarrena) lana aldi baterako utzi diogu Donostiako San Telmo museoari. Zurezko eskultura, Bilduma baten loturak: Nestor Basterretxea eta San Telmo Museoa erakusketa-proposamenean egongo da beraz, eta bihartik urtarrilaren 26ra egongo da ikusgai.

Eba Blanco, idazkari nagusia, “oso pozik” agertu da erakusketan lagundu ahal izateagatik, eta operazioa nola gauzatu den azaldu du. “Museoa gurekin harremanetan jarri zen Eguzki lore bagenuen baieztatzeko, pieza interesgarria iruditzen baitzitzaien bihar inauguratuko den Basterretxearen erakusketari begira”, azaldu du. “Izan ere, Igarako gure egoitza nazionalean ikusgai geneukan, baina jakina, atsegin handiz uztea erabaki genuen”, gaineratu du.

Blancok, batez ere, azpimarratu du lagapen honekin, San Telmo bisitatzen duten herritar guztiek aukera izango dutela “pieza eder batez gozatzeko, garai guztietako gure artista garrantzitsuenetako baten jaiotzaren mendeurrenean”.

Alderdiko zuzendaritza nazionaleko ordezkaritza bat erakusketaren inaugurazioan izango da bihar.

Eguzki lore laugarrena eskultura

Eusko Alkartasunak, abenduak 3, Euskararen Nazioarteko Eguna 2023 dela eta, Euskal Herriko herritarrek eguneroko bizitzan eta esparru guztietan euskaraz bizitzeko duten eskubidea ozen aldarrikatu du. Alde horretatik, bereziki deitoratu du hezkuntza-lege berrian EAJk PSEren presioei amore eman izana euskalduntzen ez dituzten ereduak legean jasoz eta murgiltze ereduari iskin egiten. Larria da, are gehiago, dakigunean gizarteak berak naturaltasun osoz euskaraz bizi nahi duela adierazi duenean.

Bestalde, Estatuko estamentu atzerakari batzuek abian jarritako euskararen kontrako oldarraldia betiko amaitzea ere eskatu du, epaileen kasuan bezala. Era berean, hainbat alditan erreklamatu duena gogoratuz, Nafarroan zonifikazioa bukatzea eskatzen du. Inolako zentzurik ez duen garai bateko eskuin zaharkituaren erregimenaren ikurra da zonifikazioa. Nafarroako egungo gobernuak konplexurik gabe gainditu beharko lukeen beste garai bateko lurraldea irudikatzen duen zuri-beltzeko argazkia, hain zuzen ere. Eskubide guztiak nafar guztiontzat beste behin eskatzen ditugu.

Eusko Alkartasunak, abenduak3, Euskararen Nazioarteko Eguna 2023 dela eta, Euskal Herriko herritarrek eguneroko bizitzan eta esparru guztietan euskaraz bizitzeko duten eskubidea ozen aldarrikatu du. Alde horretatik, bereziki deitoratu du hezkuntza-lege berrian EAJk PSEren presioei amore eman izana euskalduntzen ez dituzten ereduak legean jasoz eta murgiltze ereduari iskin egiten. Larria da, are gehiago, dakigunean gizarteak berak naturaltasun osoz euskaraz bizi nahi duela adierazi duenean.

Bestalde, Estatuko estamentu atzerakari batzuek abian jarritako euskararen kontrako oldarraldia betiko amaitzea ere eskatu du, epaileen kasuan bezala. Era berean, hainbat alditan erreklamatu duena gogoratuz, Nafarroan zonifikazioa bukatzea eskatzen du. Inolako zentzurik ez duen garai bateko eskuin zaharkituaren erregimenaren ikurra da zonifikazioa. Nafarroako egungo gobernuak konplexurik gabe gainditu beharko lukeen beste garai bateko lurraldea irudikatzen duen zuri-beltzeko argazkia, hain zuzen ere. Eskubide guztiak nafar guztiontzat beste behin eskatzen ditugu.

Auzitegi Nazionalak Eusko Alkartasunaren aurkako zigor ekonomikoa berretsi du, Iruñerrian ETBren seinale digitala jasotzea ahalbidetzen duen antena bat jartzeagatik. Sententzia oraindik behin-behinekoa zenean ordaindu zuten 54.000 euroko isuna.

EAk jakinarazi du azkeneko helegite bat jarri dutela eta “beharrezko balitz” Europaraino joanen direla “nafar herritar guztiek ETBko kanal digitalak askatasunez ikusteko duten eskubidea defendatzeko”. EAren esanetan, bai antena zigilatzerakoan eta baita zigor espedientea tramitatzeko moduan, agerian geratu da “gibelean erabaki ideologikoa bat dagoela, Nafarroan euskal telebista jasotzea eragoztera bideratua”.

Era berean, sententziak gehiegikeria juridiko bat mahai gaineratzen duela salatu dute, Estatu abokatuak berak ez zeudelako ados irrati-elektriko frekuentzien gaineko eskumenak Nafarroarenak diren edo ez zehazterako orduan. Azkenean, Auzitegi Nazionalaren esku geldituta sententzia ebazteko ahalmena.

Estatuak ETBko kanalak debekatzearen inguruan

Zentzu horretan, EAtik salatu dute Industria Ministerioak Nafarroari bigarren multiplex bat ez ematea, Estatuak nafar herritarren eskubideen aurka egiten duen “eraso berri bat” dela, baita Foru Parlamentuko gehiengoaren borondatearen aurkakoa ere, behin eta berriz eskatu baitio UPNren Gobernuari ETB LTD bidez ikustea erraztu dezala.

Alderdiaren ustez, Auzitegi Nazionaleko ebazpenak eta baita PPk eta UPNk ETBren seinalea normalizatzeari etengabe ematen dioten ezezko zentzugabeak ere, “nafarrok ETB ez ikustea bilatzen duen borondate politikoari erantzuten diote”. Azkenik, nabarmendu du, “nafarrok dugun erabakitzeko gaitasunaren aurkako eraso zerrenda amaigabeari eta gure hizkuntza eskubideen urraketa etengabeari, ETB ikusteko debekua gehitu behar diogu; ez soilik nafar gizartearen gehiengoaren aldarriaren aurka, baizik eta Europatik Nafarroari egiten zaion errekerimenduari muzin eginez, besteak beste, Hizkuntza Gutxituen Eskutitza bete eta euskara hutseko telebista bat bermatzeko eskatzen baitio Nafarroako Gobernuari”.

Auzitegi Nazionalak Eusko Alkartasunaren aurkako zigor ekonomikoa berretsi du, Iruñerrian ETBren seinale digitala jasotzea ahalbidetzen duen antena bat jartzeagatik. Sententzia oraindik behin-behinekoa zenean ordaindu zuten 54.000 euroko isuna.

EAk jakinarazi du azkeneko helegite bat jarri dutela eta “beharrezko balitz” Europaraino joanen direla “nafar herritar guztiek ETBko kanal digitalak askatasunez ikusteko duten eskubidea defendatzeko”. EAren esanetan, bai antena zigilatzerakoan eta baita zigor espedientea tramitatzeko moduan, agerian geratu da “gibelean erabaki ideologikoa bat dagoela, Nafarroan euskal telebista jasotzea eragoztera bideratua”.

Era berean, sententziak gehiegikeria juridiko bat mahai gaineratzen duela salatu dute, Estatu abokatuak berak ez zeudelako ados irrati-elektriko frekuentzien gaineko eskumenak Nafarroarenak diren edo ez zehazterako orduan. Azkenean, Auzitegi Nazionalaren esku geldituta sententzia ebazteko ahalmena.

Estatuak ETBko kanalak debekatzearen inguruan

Zentzu horretan, EAtik salatu dute Industria Ministerioak Nafarroari bigarren multiplex bat ez ematea, Estatuak nafar herritarren eskubideen aurka egiten duen “eraso berri bat” dela, baita Foru Parlamentuko gehiengoaren borondatearen aurkakoa ere, behin eta berriz eskatu baitio UPNren Gobernuari ETB LTD bidez ikustea erraztu dezala.

Alderdiaren ustez, Auzitegi Nazionaleko ebazpenak eta baita PPk eta UPNk ETBren seinalea normalizatzeari etengabe ematen dioten ezezko zentzugabeak ere, “nafarrok ETB ez ikustea bilatzen duen borondate politikoari erantzuten diote”. Azkenik, nabarmendu du, “nafarrok dugun erabakitzeko gaitasunaren aurkako eraso zerrenda amaigabeari eta gure hizkuntza eskubideen urraketa etengabeari, ETB ikusteko debekua gehitu behar diogu; ez soilik nafar gizartearen gehiengoaren aldarriaren aurka, baizik eta Europatik Nafarroari egiten zaion errekerimenduari muzin eginez, besteak beste, Hizkuntza Gutxituen Eskutitza bete eta euskara hutseko telebista bat bermatzeko eskatzen baitio Nafarroako Gobernuari”.

Eusko Legebiltzarreko Osoko Bilkurak Eusko Alkartasunaren mozio bat onartu du gaur Praileaitzen aztarnategi arkeologikoaren babesa bermatzeko asmoz. Horretarako, Juanjo Agirrezabala akordio batera iritsi da PSE, PP eta Aralarrekin eta Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailari eskatu diote gehienez bi hilabeteren buruan kobazuloa babesteko dekretu berria onar dezala, edo 2007az geroztik indarrean dagoena aldatzeko dekretu baten onarpena ahalbidetzeko prozedura berri bati ekin diezaiola, “betiere Praileaitz osoa babestea bermatuz”, ohartarazi du Agirrezabalak.

EAko legebiltzarkideak nabarmendu duenez, Legebiltzarreko akordioak Eusko Jaurlaritzari zein Gipuzkoako Foru Aldundiari eskatzen die ikerketa bat egin dezatela kobazuloaren tamaina osoa benetan zein den zehazteko, “azken batean, zehatz-mehatz ezagutzen ez dena ezin delako babestu”.

Mozioak hirugarren atal bat ere badu, Kultura Sailari eskatzen baitio berehala ekin diezaiola Ondare Kulturalari buruzko Lurralde Plan Sektoriala idazteari, Praileaitz bezala, balore arkeologiko handia duten eremuak babesteari begira.

Jatorria: EUSKO ALKARTASUNA

Eusko Alkartasunak omenaldia egingo dio bihar Manex Pagola euskaltzaleari Ustaritzen (Lapurdi), “haren lanak eta ibilbideak Euskal Herriko belaunaldi oso batean sekulako eragina izan baitute”, Ikerne Badiola EAko Komunikazio idazkariak nabarmendu duenez.

“Ezinbestekoa da -dio Badiolak- Manexek kultura arloan Ipar Euskal Herrian egin duen lana aintzat hartzea; Euskal Herriko Artistak, Gure Irratia eta Seaska erakundeetako sortzaileetariko bat izan da Pagola, eta arrakastaz jorratu ditu kultura arlo ezberdinak. ‘Urtxintxak’, ‘Kanta aberria’ eta ‘Azken dantza’ bere abestiak Euskal Herriko oroimen kolektiboan geratu dira betirako”.

Manex Pagola, gainera, abertzaletasunaren erreferente nagusietariko bat bilakatu da Ipar Euskal Herrian; Enbatan ibili zen, Seaska ikastolen federazioa martxan jartzen lagundu zuen eta Iparraldeko EAko idazkari nagusia ere izan da.

Omenaldia Ustaritzeko Larressoro aretoan izango da bihar, 10.30etan, eta bertan parte hartuko dute Euskal Herri osoko kultura eta politikako ordezkari ugarik.

Jatorria: EUSKO ALKARTASUNA

Eusko Jaurlaritzak Euskadi Literatur Sariari atxikita dauden 18.000 euroak ordainduko dizkio azkenean Joseba Sarrionandiari, gaur bertan -Juanjo Agirrezabalak eskatutako agerraldian- Blanca Urgell Kultura sailburuak Legebiltzarrean berretsi duenez. EAko legebiltzarkideak poza azaldu eta Jaurlaritzaren zuzenketak haren jokaera salatu zuten guztiei arrazoia ematen diela nabarmendu du.

Agirrezabalaren esanetan, “Jaurlaritzak atzera egin behar izan du, eta horrek arrazoia eman digu Joseba Sarrionandiari eman beharreko saria hasieratik defendatu genuenoi, Iurretako idazleak saria jasotzeko eskubide osoa zeukala aldarrikatu genuenoi”. Halaber, erantsi du EAko ordezkariak, “agerian utzi du Kulturak arduragabekeriaz eta arinkeriaz jokatu zuela; beharrezkoa zen zuhurtziaz jokatu izan balu, Euskadi Sariaren irudia kaltetu duen gatazka hau saihestuko zukeen”.

EAko legebiltzarkideak adierazi duenez, “Euskadi Literatur Sariak ez du merezi Kultura Sailaren arduragabekeriak piztutakoa bezalako polemikarik, literatura eta politika nahastu baititu Estatuko ultrak pozteagatik, literatura sariak eman ala ez norberaren ideologiaren arabera erabaki nahi dutenei pozteagatik, alegia, gaur bertan PPko Carlos Urquijok planteatu duen bezala”. “Eskema horrek -esan du Agirrezabalak- sekulako sektarismoa eta defizit demokratiko ikaragarria agerian uzten ditu, baina okerrena izan da Kultura Saila joko horretan sartu dela”.

Jatorria: EUSKO ALKARTASUNA

Juanjo Agirrezabala ha solicitado esta mañana que la consejera de Cultura, Blanca Urgell, comparezca en el Parlamento para explicar por qué el Gobierno vasco ha decidido retener el pago de los 18.000 euros que le corresponden a Joseba Sarrionandia como ganador del Premio Euskadi de Ensayo. El portavoz de EA en la Cámara considera “grave que el Ejecutivo mezcle política y literatura y se erija en el juez que decide solo en base a prejuicios políticos quién tiene derecho y quién no a recibir un premio literario”.

Agirrezabala recuerda que “los Premios Euskadi tienen por objeto galardonar trabajos literarios, no la trayectoria personal y política de los autores, cuestiones ambas que hay que saber distinguir porque de lo contrario se cometen arbitrariedades como ésta que tiene a Sarrionandia de protagonista involuntario”. El parlamentario de EA exige por ello que el escritor de Iurreta, como ganador del Premio Euskadi, reciba el galardón a todos los efectos, incluida la dotación económica que lo acompaña, porque “lo contrario sería tanto como aceptar que el Gobierno pueda decidir en cada momento quién merece un premio de literatura en función de que su trayectoria personal sea más o menos de su gusto; si hoy aceptamos que no se le entregue el premio a Sarrionandia, mañana será cualquier otro escritor el que sufra los prejuicios políticos del gobierno de turno”.

Jatorria: EUSKO ALKARTASUNA