Hala ere, akordioko argazkian munduko hogei bat buruzagi agertzea, ezin da argazki populista eta hipokrita izan.

Israelek 30.000 palestinar baino gehiago hil ditu, borrokalariak ez diren gizonak, emakumeak eta adingabeak barne, eta buruzagi horietako askok ez zuten uste Israel genozidioa egiten ari zenik. Adibiderik nabarmenena Georgia Meloni Italiako Ministroen Kontseiluko lehendakariarena da, sarraskia gertatu eta bi urtera, terminoa saihesten jarraitzen baitu.

Ezin da izan 68.0000 pertsona baino gehiago akabatu dituen genozidio bat burutu edo baimendu dutenak, salbatzaile gisa agertzea gero argazkian, eta hori pairatu duenak berriz, herri palestinarra hain zuzen ere, erabat suntsitutako lur batera eta etorkizun oso zalantzagarriarekin itzultzen diren galtzaileak izatea.

Negoziatzaileen artean Euskal Herriko eta Irlandako bake prozesuan bitartekari izan zen Jonathan Powellen mailako pertsonak badaude ere, tamalez Egiptoko bake akordioak ez du palestinarren auzia konpontzen. Netanyahurekin bakea ezinezkoa izango da, eta ikusteko dago Israelgo herritarrek zer bozkatzen duten bi urte luze hauen ondoren. Hala eta guztiz ere, espero dugu, akordioa sinatzen den momentutik aurrera, bide sendo bat hastea, hau bezalako gatazka korapilatsu askatzen joateko eta hortaz, behin betiko bakean amaituko dena.

Eusko Alkartasunak bat egin du Sare Herritarrak larunbatean, urtarrilak 13, Bilbon deitutako Konponbiderako Giltzak manifestazioarekin.

Euskal Herriko beste ehunka eragile soziopolitikorekin batera, bat egin du Bizkaiko hiriburuan publikoki salatzeko salbuespen-legeak dauden bitartean oraindik ateak itxita daudela euskal presoen eskubideei dagokienez.

Gizarteak zenbat eta giltza gehiago izan, orduan eta gehiago itxiko dira zauri mingarriak, eta horrekin batera, aukera berriak irekiko dira benetako bakea eta gure herrian hainbeste nahi eta behar den normalizazioa betiko lortzeko.

EH Bilduren senatari eta Eusko Alkartasunako kide den Idurre Bidegurenek esan du Kataluniako prozesuan auzipetutakoen amnistia aukera historikoa dela, 78ko erregimenak estatuko nazioekin burutako iruzur demokratikoa konpontzen hasteko. Alde horretatik, Feijóoren PPri eskatu dio normaltasun politiko demokratikoa oztopatzeari uzteko eta Kataluniari eta estaturik gabeko gainontzeko nazioei buruz eztabaidatzen hastea, Euskal Herria barne, jakina. “Eztabaida serioa bermatzeko, ezinbestekoa da gatazkan murgilduta dauden guztiak egotea. Erbestean daudenak eta errepresio-prozedura judizialei lotuta daudenak ere”.

Euskal ordezkari autonomikoak, hain zuzen ere, popularren mozio bat baliatu du Senatuko Autonomia Erkidegoen Batzordean, ekimenari buelta emateko eta irmoki defendatzeko herrien aniztasuna eta berezitasuna errespetatzeak ez duela inolaz ere Estatuko herrien arteko berdintasunari erasotzen. “78ko erregimenak orain arte mahai gainean jarri digun café para todos baino, guk eskatzen dugun kafea elkarrekin hartzea proposatzen diogu, eta hori ez da inondik inora elkartasunaren aurkakoa”, aldarrikatu du.

Feijóoren negazionismoak argi erakusten du orain lurraldetasunaren eztabaida ateratzen duela komeni zaiolako, baina Bidegurenek adierazi du botere politiko guztiek dutela Kataluniako gatazka politikoaren kausak eta ondorioak konpontzeko erantzukizuna. Gatazka konpontzea “bere mozioak ez bezala”, zalantzarik gabe, Espainiako demokrazia eta nazioarteko ospea hobetuko lituzke. “Zergatik baztertzen dute orain Aznarrek eta Rajoyk gobernatu dutenean erabili duten aldebikotasuna? Zer arazo dute Kataluniako edo Euskal Herriko herritarrei ahotsa emateko beren proiektu nazionalaren erakargarritasunaz hain ziur badaude?”, galdetu die senatariak zuzenean popularrei.

Une honetan Palestinan eta Israelen gertatzen ari diren gertakari ankerrak direla eta, Eusko Alkartasunaren Kontseilu Nazionalak ondorengo adierazpena onartu du:

Kondenatzea:

- Urriaren 7ko ekintza basatiak eta ondorengo Gazako biztanleria zibilaren aurkako eraso gupidagabeak, Israelgo armadaren eta inoiz izan duen muturreko Gobernuaren aldetik.
- Israelgo armadak eta Zisjordaniako kolono juduek egindako erasoak eta hilketak, eta Palestinako lurretan oraindik ere duten zigorgabetasuna.
- Europar Batasuneko gobernu gehienen isiltasuna eta lidergo falta.

Salatzea:

- Gerra-garaian ere biztanleria zibilari laguntzeko Nazioarteko zuzenbidea eta zuzenbide humanitarioa sistematikoki haustea.
- Ospitaleak suntsitzea, funtsezko sendagairik, urik edo premiazko ondasunik ez ematea. Batez ere umeen bereizi gabeko hilketak. Azken 46 egun hauetan 13.000 gazatiar eta 1.200 israeldar baino gehiago hil dira.
- 1.700.000 palestinar baino gehiago erbesteratzea eta aberrigabeak izatea.
- Israelgo Estatuak egiten ari den garbiketa etnikoa.

Erreklamatzea:

- Liskarrak berehala etetea.
- Berehalako eta baldintzarik gabeko laguntza humanitarioa ematea.
- Ospe handiko nazioarteko bitartekariak izendatzea, bi aldeen artean, hau da, Palestinaren eta Israelen artean, negoziazioa neutroa izan dadin bidezko eta behin betiko bakea lortzeko.
- Mobilizazio soziala, gure gobernuetan eta Europar Batasunean presioa egiteko.
- Nazioarteko komunitatearen, nazioarteko erakundeen eta kidego diplomatikoen inplikazioa, bakea lortzeko ahalegin guztiak egiteko.
- Nazioarteko Auzitegi Penalaren esku-hartzea gerra-krimenak epaitzeko.

Azkenik, Eusko Alkartasunak bat egiten du palestinar herriarekin eta Euskal Herrian bizi diren palestinarrekin.

Euskal Herrian, 2023ko azaroaren 21ean.

DOKUMENTUA: Adierazpena

Eta beharrezkoa da hori azaltzea, horrela hobeto ulertzen baita zergatik Turkiak eta Siriak denbora behar izan zuten biktimei laguntzeko; zergatik Erdoganek Larrialdi Egoera ezarri zien hiru egunetan turkiar aldean, eta zergatik zentralizatu duen larrialdietarako laguntza guztia AFAD Agentzia sortuz Barne Ministerioaren eskutik.

Aldiz, tokiko komunitateek, hasiera-hasieratik, ahaleginak bideratu eta koordinatu zituzten biktimak erreskatatzeko, zauritutako pertsonei laguntzeko eta hondamendi hartan dena galdu dutenei laguntzeko. Baina Turkian ere lurrikara politiko, ekonomiko eta sozial handia bizi da.

Hauteskunde orokorretarako deia 2023ko ekainaren bukaera baino lehen egin behar zen. Erdoganek maiatzaren 14ra aurreratu zituen, baina askok uste dute ekainetik aurrera ere atzeratuko dituela, juridikoki ezinezkoa bada ere. Eta atzeratu egingo ditu, ez zaiolako komeni orain ospatzea, iraganeko eta egungo kudeaketarekin gero eta lotura eta kritika handiagoa baitu.

Autokraziek, hala nola Erdoganen erregimena, ez dute aintzat hartzen botereen banaketa, eta botere judiziala eta are botere legegilea ere erabiltzen dute, komeni zaielako. Erdoganek moldatu egin du legea, bere xedeetara egokitzeko, eta hauteskundeak legea urratuz atzeratzen baditu, ez litzateke lehen aldia izango. Hor ditugu adibidez Kobane kasuan, buruzagi kurduek jasatutako jazapen politikoa edo atzeratu nahi izan ez den apirilaren 11rako ezarritako HDP ilegalizatzeko Konstituzio Auzitegi turkiarraren epaiketa.

Erregimenaren helburua da oposizioko alderdi kurdu nagusiaren ordezkaritza politikoa eta Turkiako parlamentuko eserleku kopuruan hirugarren alderdia, hau da HDPrekin amaitzea. Eta zergatik? Izan ere, HDP Turkiako bizikidetza baketsuaren alde egiten duen alderdia delako, bere kideen artean beste gutxiengo batzuen ordezkaritza zabala duelako, hala nola armeniar edo yazidiak, eta haintat turkiar ere estatu plurala, laikoa eta aurrerakoia defendatzen dutelako. Barne Ministerioak salaketa faltsuak egin zizkien HDP-ko 20 parlamentariri, eta bada garaia Erdoganen erregimena eta Erdogan bera agerian uzteko. Haren helburu bakarra da 2014az geroztik boterean irautea, oinarrizko askatasun eta eskubide guztiak atzeraka jotzearen kontura, zapalkuntza eta larderia erabiliz herri-protesta isilarazteko eta eragozteko. Eskrupulurik gabeko zentsura egiten du eta disidentzia guztiak zigortzen ditu. Abokatuek, kazetariek, eta feministek beren haragietan sufritzen dute: kargurik gabe atxilotuta, epaiketarik gabeko kartzelaratuta eta epaituak izan direnak inolako berme juridikorik gabe. Eta batez ere emakumeengan tematzen da, beraien aktibismoagatik eta adoreagatik, jarrera bakezale baina era berean erronkarako prest nahitaez zapaltzen dituen botere autokratiko baten aurrean. Erdoganek 2021ean genero indarkeriaren aurkako Istanbuleko Hitzarmenetik Turkia erretiratzea ez da kasualitatea.

Guzti hau pairatzen duena turkiar herri osoa da, bere aniztasun osoan.

Lurrikarak agerian utzi du zabalean ustelkerian murgilduta dagoen erregimen baten ondorioak, non garapen neurrigabeak hirigintzako legeria guztia zapaltzen baitu, non meskiten eraikuntza geldiezina da muturreko islamizazioak behartuta. Erdoganek berak jauregi ikusgarria eta izugarria eraiki du Ankaran, lurzoru urbanizaezinean.

Salatu behar da halaber Europar Batasunaren eta bere Estatu kideen gelditasuna eta adeitasuna, guzti onen berri direlako, baina isilik daudelako era berean. Erdoganek zoragarri esplotatzen dituen interes ekonomiko eta geopolitikoak babesten dituzte eta berak Otomandar inperio berri bat sortzeko ametsak betetzeko erabiltzen du.

Hala ere, Erdoganen erregimena kolokan dago. Lurra bere oinen azpian irekitzen da.

Lorena López de Lacalle, Nazioarteko Politika Idazkaria eta EALko Lehendakaria.

Eusko Alkartasunatik gure babesa eta elkartasun osoa adierazten diogu kurduen Turkiako Alderdi Demokratiko Popularrari (HDP). Herri demokratiko eta plurala, librea eta bidezkoa lortzeko bere asmoa eta borrokarekin bat egiten dugu. Generoen arteko eta Turkiako talde etnikoen arteko berdintasuna nagusi den gizartea eta ingurumena errespetatzen duen herria ere aldarrikatzen duen alderdia. Gaur gaurkoz Erdoganen erregimen autokratikoaren gobernuaren errealitatearekin bat ez datozen ezaugarriak.

Alde horretatik, Europako Aliantza Librearen erreklamazioaren ildotik hain zuzen ere, irmo eskatzen dugu Erdoganen erregimenak HDPren atzetik jarraitzeari utz diezaiola eta edozein neurri errepresibo eta, beraz, antidemokratikoa bertan behera utz dezala. Arrazoi politikoak oinarri duten epaiketak eta atxiloketak erabat onartezinak dira edozein herrian, XXI. mendean.

“2014az geroztik Erdogan eta bere erregimenaren asmo bakarra boterean irautea da. Oinarrizko askatasun eta eskubide guztien erregresioaren kontura mantentzen du, zapalkuntza eta larderia erabiliz herri-protesta isilarazi eta eragozteko. Eskrupulurik gabeko zentsura egiten du eta disidentzia guztiak zigortzen ditu. Eusko Alkartasunatik berehala gelditu behar den Kurduen jazarpena salatzen dugu eta era berean Europak Erdogani presioa egin diezaiola eskatzen dugu, Turkian lehenbailehen demokrazia ezartzeko”, adierazi du Lorena López de Lacalle Nazioarteko Politikarako Idazkariak.

Eusko Alkartasuna aurten ere Sarek Herritarrak antolatutako manifestaziorekin bat egiten du, euskal presoak urruntzeko politikak buka ditzaten ozen eskatzeko. Bizikidetza osoa izan dadin, ezinbestekoa da, halaber, Espainiako Gobernuak sakabanaketarekin amaitzea eta pertsona horien giza eskubideak errespetatzea. Haien urraketa senideei ere eragiten dien zigor berezia da. Alderdiko arduradun nagusiek, Eba Blanco idazkari nagusia buru dutela, bertaratuko direla baieztatu dute jada.

Bi urte geroago, Eusko Alkartasunak Etxera Bidea Gertu izeneko deialdiarekin bat egiten du La Casillatik Zabalburura, euskal gizartearen gehiengoak baztertzen dituen espetxe-politika bereziak salatzeko.

Alderdi guztiak, salbuespenik gabe, bete-betean inplikatzen dira Euskal Herriko bake-prozesuan;
Eskuin unionistatik hasi eta ezker independentistaraino, agintari gorenak buru, mahai inguruan eseri dira luzeegi pairatzen darabilgun gatazka armatu eta politikoari amaiera emateko moduaz hitz egiteko. “Ezin gara 2036ra iritsi zauri irekiekin. Ezin diogu beste belaunaldi bati ezarri guk bizitako sufrimendua eta liskarra. Edozertarako prest gaude bakearen alde; eskerrik asko gizarte zibilari egin beharreko bidea erakusteagatik eta begiak irekiarazteagatik”.
Irudikatzen ahal duzue halako adierazpenik? Ia fantasia politikoa da Bidasoaren alde honetan. Baina Iparralden gertatzen ari den egitatea da. Alderdi eta eragile politiko guztiak aho batekoak dira; errepublikanoetatik hasita, Modem, UDI, ezker osoa, ekologistak, eta jakina, abertzaleak, GUZTIEK, argi dute dute Bake Bidea ez dagoela bukatuta. Eta gogorarazten dute, halaber, Espainian eta Frantzian ohiko legea aplikatu behar dela; ohiko lege osoa, baina ohiko legea besterik ez, salbuespenik gabe. Salbuespenezko politika horien artean, jakina, espetxe-politika dago.
Hauexek izan ziren Etchegaray Lehendakariaren hitzak Aieteko Adierazpenaren urteurrenaren ondoren: “Parisen ez gaituzte entzun nahi. Euskal Herria ez al dago jada Frantzian? Arazoak konpontzeko orduan Frantzia existitzen ez bada, esan beharra dago. Presoena edo euskararena bezalako gaietan aurrera egin nahi dugunean, orduan frantziar estatua zailtasun handia bihurtzen da. Euskadi bere berezitasunak dituen lurraldea da; hobe du Frantziak horretaz jabetzea soluzioen bidean aurkitu nahi bagaitu”. Irudikatzen ahal duzue halako adierazpenik Urkullu lehendakariaren ahotan?

Max Brisson, Les Républicains-eko senataria Pirinio Atlantikoetako eskualdetik: “Presoen auzia konpondu behar da dagoeneko; jasanezina da igarotzen den minutu bakoitza. Justizia trantsizionaletik urrun gaude oraindik. Ikuspegi partekatua eraiki behar dugu, objektibotasunez, baina sufrimendu guztiak eta desadostasun guztiak geureganatuz. Gainditu beharreko bi oztopo ditugu: Estatuaren indiferentzia batetik, eta gure artean borrokatzeko dugun erraztasuna. Adostasuna gasolinaz balitu behar dugu; horrek jarriko bait gaitu martxan”. Irudikatzen ahal duzue halako adierazpenik Alberto Catalan senatariaren ahotan?

Irudimen ariketa hori zaila zaigu, baina egin beharra dago benetan Euskal Herria bakean ikusi nahi badugu; Giza Eskubideak urratu gabe eta salbuespenezko legerik gabe, politikak arazo sozialak konpontzeko eta eztabaida guztiak onartzeko balioko duen. Eta eztabaidetan, jakina, herri gisa dagokigun Autodeterminazio eskubidearen aitorpena demokratikoki emango den.

Irudimena hezurmamitzen joan dadin, emakume politikari belaunaldi berriei ere bide eman behar diogu. Emakumeak diot emakumeen falta sumatzen dudalako ETArik gabeko 10 urte hauen atzerabegiran. Kontua ez da ez garela egon, baizik eta berriz ere historiatik ezabatuak izan garela. Lerro hauetatik, nire aitortzarik zintzoena bidali nahi diet Rosa Rodero, Maixabel Lasa, María Jauregi, Dolores Gonzalez Katarain, Rosa Lluch… bezalako bakearen aldeko emakumeei; eta Ahotsak-en parte hartu zuten emakume guztiei, filosofia honen baitan ibiltzeagatik lanean: gatazkaren izaera politikoa onartzea, konponbidean emakumeen parte-hartzea aldarrikatzea, emakumeak ere gatazkaren parte diren heinean, eta konponbide politiko eta demokratikoaren beharra aldarrikatzea, bai eta euskal herritarren erabakitzeko eskubidea ere. Hau 2006an izan zen. 15 urtetan, zenbat giza enpatia eta ausardia politiko utzi dugun bidean!

Eta belaunaldi berria diot, zeren gurea, “bake modua on” jartzen saiatzen bagara ere, bada bere erosotasun espaziotik mugitzen tematzen denik. Bakea egiteko modua irauliko diguten gazteak behar ditugu; iraultza behar dugu orain arte eraikitzeko gai izan ez garenari beldur gabe eta eskuzabaltasunez ekiteko; egia, justizia, erreparazioa, eta noski, ez errepikatzea. Biktima guztiei zor diegu, isilean eta fokurik gabe lan egin dutenei, bakea gatazkaren zitalkeri guztien gainetik jartzen jakin dutenei… Eta “nik ez dut Euskadi Bakean ikusiko, baina zuk, alabatxo, ahal duzun guztia eman ezazu gerta dadin” esan dutenei. Horregatik guztiagatik, eta horiengatik guztiengatik, egin dezagun gure irudimenaz bakearen iraultza.

Estrasburgoko epaitegiak hamaikatan esan dio espainiar estatuari Tortura kasuak ezin dituela ikertu gabe utzi, oso larria dela torturak egon daitezkenaren susmo hutsa. Kasu honetan ere, espainiar estatuak muzin egiten die Estrasburgoko erabakiei, kasuz kasu kondenatua den arte, artean egun espainiar gobernuko Barne Ministro Grande Marlaskari egotzitakoak. Amnesty International erakundeak espainiar estatua sartzen du behin eta berriz tortura erabiltzen duten estatuen artean, eta azpimarratu du sistematikoak direla.

Estatu batean tortura egoteak demokrazia falta latza erakusten du, baina gainera, hainbeste tortura kasu frogatu eta gero errealitate hau ez onartzea are eta larriagoa da.Nazioartetik behin eta berriz esan izan zaio Tortura kasuak ikertu behar dituela, justizia eta erreparazioa emanez tortura jasan duten biktimei. Badirudi, beste behin ere, Estrasburgoko epaitegiak gogorarazi beharko diola Espainiar estatuari demokrazia bat izateak zer suposatzen duen, Bilbo eta Donostiako apezpikuek gogorarazi zuten bezala, “torturaren bidez defendatzen den gizarteak, bere oinarriak suntsitzen ditu”.

Eusko Jaurlaritzak plazaratutako txosten batek 4113 tortura kasu egiaztatu zituen, Espainiar Gobernu ezberdinek tortura estrategia gisa erabili izan dutela frogatuz. Politika egiteko modu bat izan da torturaren erabilera. Argi dago, identifikatu diren 4000tik gorako kasu horientzat justizia eta erreparazioa beharrezko direla. Eta honen aurrean zer? PSEk txostena argitaratu zen egun berean zioen honek ez zuela zehaztasun zientifikorik, eta ez zuela horrelako txostenik onartuko. Eta PPk Eusko Legebiltzarrean ekimen bat aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak txostena erretira zezan eskatuaz. Honek ez ditu PSEko edo PPko kideak torturatzaile egiten noski, baina bai kasu hauek aitorpenik edota erreparaziorik ez izatearen nolabaiteko erantzule.

Bizikidetza sanoa lortzeko Euskal Herrian, memoria osoa izateko, Giza Eskubideen aurka egiten diren kasu guztiak salatu ez ezik, gure egin behar ditugu; eta tamalez, tortura kasuekin, justiziarekin bezala gertatzen da Euskal Herrian; benda bat dutela begietan askok. Bada garaia benda hori kentzeko eta aitortza eta erreparazioa eskaintzeko torturatuei ere.

2011n hasi zen sasidemokrazia esperimentu laburraren ostean, erregimen militarrera itzuli da Myanmar eman duten estatu kolpearekin. 1962tik boterean zeuden militarrek hauteskundeak deitu eta beste erreforma batzuk egin zituzten 2011n.

Hauteskunde orokorrak egin zituen Myanmarrek azaroaren 8an, eta Ang San Suu Kyi NLDko (Demokraziaren aldeko Liga Nazional alderdiaren ingelesezko siglak) liderrak botoen %59 eta eserlekuen %83 lortu zituen.

Militarrek uko egin diote hauteskundeen emaitzak onartzeari, eta, otsailaren 1ean, Parlamentu berriak bozketen emaitzak aitortu eta Ang San Suu Kyi buru izango zuen Gobernua onartuko zuen egunean, telebistaz iragarri dute estatu-kolpea militarrek, Konstituzioak larrialdi nazionala deklaratzeko aukera ematen diela argudiatuz. Batzorde Militarrak esan duenez, larrialdi-egoera urtebetez egongo litzateke indarrean.

Estatu kolpearen ondorioz, militarrek herrialdeko azpiegitura kontrolpean hartu dute eta NLD alderdiko buruzagiak atxilotu dituzte, Aung San Suu Kyi eta U Win Myint presidentea barne, baita kabineteko ministroak, hainbat eskualdetako ministro nagusi, oposizioko politikariak, idazle eta ekintzaileak ere.

Era berean, Rohinya pertsonen egoeragatik kezkatuta jarraitzen duela adierazi du Eusko Alkartasunak. Myanmarko ipar-ekialdean bizi dira gutxiengo musulmaneko parte diren rohinyak eta ez daude talde etniko gisa aitortuak, gehiengo budistak oso diskriminatua bizi dira. 2015az geroztik eta bereziki 2017az geroztik, Armadak herritik alde egitera behartu ditu eta, horrela, 723.000 pertsona baino gehiago Bangladeshen babesa bilatzera behartu dituzte.