40 urte bete ditugu gaur, irailak 4, Euskal Herriaren nazio eraikuntzan buru-belarri lanean. Lau hamarkada igaro dira jada Carlos Garaikoetxea Urrizak 1986an EAJren zatiketaren ondoren alderdia sortu zuenetik, eta independentismo sozialdemokrataren erreferentziazko alderdia izaten jarraitzen dugu gaur egun.

40 urte emankor hauetan, beti defendatu izan dugu autodeterminazio eskubidea bide demokratikoetan oinarrituta. Zentzu horretan, bakegintzan eta normalizazio politikoan funtsezko eragile soziopolitikoetako bat izan gara. Erabakitzeko eskubiderako bilakaeran eragina izan dugu. Artikulazio politiko instituzionala bultzatu genuen, EAEko eta Nafarroako alderdi politiko ezberdinen arteko koalizio gobernuetan parte hartuz. Aitzindaria eta erreferentea izan gara justizia sozialaren arau-artikulazioan. Lizarra-Garazi akordioa bultzatu eta Ibarretxe Plana sustatu genuen. Egun EH Bildu denaren sustraia hazi genuen Sortu, Aralar eta Alternatibarekin batera. Ipar Euskal Herriko EH Bairen eraikuntzan parte hartu genuen. Berdintasun politikak eta zeharkako ikuspegi feminista sartu genituen aspaldi alderdiaren nortasun ikur gisa. Euskal kultura sustatu dugu beti, eta euskara ardatz duen hizkuntza politika propioa. Gure erreferentea Europako balio demokratikoak izan dira beti.

“Hemen jarraitzen dugu eta egunero jarraituko dugu nazio eraikuntzaren alde lanean, konplexurik gabeko independentistak gisa, nahiz eta hainbat frontetatik hainbat aldiz gu lurperatzen saiatu diren”, nabarmendu du Eba Blanco de Angulo gure idazkari nagusiak. “Agerikoa da gauzak asko aldatu direla lau hamarkadatan, baina gure printzipioek bere horretan jarraitzen dute. Batez ere, ahalik eta tresnarik eraginkorrena izatea gure nazioa estatu espainiar eta estatu frantziarretik independentea den estatu bat izatea lortzeko. Justizia soziala nagusi duen estatua, alegia”, gehitu du. Alderdiko buruzagiaren arabera, alderdia XXI. mendera eguneratzea da erronka, egungo gizartearen beharrei mesede egiteko, bai orain, bai etorkizunean. “Oso une txarrak pasatu ditugu gure zatiketa propioarekin eta barne gerrekin odolusten. Ez dugu gure erabaki guztietan asmatu. Hala ere, horren guztiaren gainetik, azken 40 urteotako gure herriaren politikan, aktiboki parte hartu dugu mugarri historiko gehienetan, azken lau hamarkada hauetan alderdian dena eman duten milaka kide militanteen adibidea eta bidea jarraituz. Euskal Herria ez litzateke gaur den bezalakoa izango Eusko Alkartasunaren ekarpenik gabe eta oso harro gaude. Hala ere, ez dugu iraganetik bizi nahi. Gure bokazioa herriari ekarpenak egiten jarraitzea da, hain zuzen ere”.

Blancok ez du alderdiaren buru izaten jarraituko, eta hurrengo nazio biltzarra azaroaren 28 eta 29ko asteburuan Arrasaten izango dela gogorarazi du. “Alderdiaren etorkizuna eta ondare politikoa, zuzendaritza berriak hurrengo lau urteetan egingo duen kudeaketaren araberakoa izango da”.

Eusko Alkartasunak, abenduak 3, Euskararen Nazioarteko Eguna 2023 dela eta, Euskal Herriko herritarrek eguneroko bizitzan eta esparru guztietan euskaraz bizitzeko duten eskubidea ozen aldarrikatu du. Alde horretatik, bereziki deitoratu du hezkuntza-lege berrian EAJk PSEren presioei amore eman izana euskalduntzen ez dituzten ereduak legean jasoz eta murgiltze ereduari iskin egiten. Larria da, are gehiago, dakigunean gizarteak berak naturaltasun osoz euskaraz bizi nahi duela adierazi duenean.

Bestalde, Estatuko estamentu atzerakari batzuek abian jarritako euskararen kontrako oldarraldia betiko amaitzea ere eskatu du, epaileen kasuan bezala. Era berean, hainbat alditan erreklamatu duena gogoratuz, Nafarroan zonifikazioa bukatzea eskatzen du. Inolako zentzurik ez duen garai bateko eskuin zaharkituaren erregimenaren ikurra da zonifikazioa. Nafarroako egungo gobernuak konplexurik gabe gainditu beharko lukeen beste garai bateko lurraldea irudikatzen duen zuri-beltzeko argazkia, hain zuzen ere. Eskubide guztiak nafar guztiontzat beste behin eskatzen ditugu.

Eusko Alkartasunaren Ezohiko XIV. Kongresu Nazionala gaur goizean hasi da Bilboko Euskalduna Jauregian, kongresuko mahaia eratuz eta idazkaritza nagusiaren kudeaketa onartuz. Eba Blancok idazkari nagusi gisa egindako kudeaketaren defentsa egin du eta aurkako botorik gabe onartu da. Aldiz arratsaldean, biltzarreko osoko bilkurak estatutu berriak onartu ditu botoen %89,92rekin, eta ponentzia politikoak %89,08ren babesa lortu du.

Eba Blanco idazkari nagusiak saio osoa normaltasun osoz egin dela esan du. “Ponentzia politikoa onartzeak erakusten du proposamen integrala dugula Euskal Herrirako. Eta, bestalde, estatutuen aldeko gehiengoak erakutsi du berme demokratiko handienak dituen funtzionamendu-araudia dugula”, baloratu du.

Lau afiliatuk eskatuta, Gasteizko Lehen Auzialdiko 3. Epaitegiak ukatutako Kongresu Nazionalaren aurkako kautelazko neurriei inguruan, Blancok azpimarratu du “bagenekiela kongresura berme politiko guztiekin etortzen ginela, baina atzotik badakigu berme judizial guztiekin gatozela ere”.

Jarraian nabarmendu duenez, “otsailean kongresu presentzial bat eskatzen zuten pertsonek, hautestontziak eta txartelak eskatzen zizkigutenek, gaur eta bihar zain izango dituzte, eta berriro ez dute etorri nahi izan”. “Hain zuzen ere galduko dutela badakitelako ez dira etorri”, esan du.

Bihar izanen da zuzendaritza eta ordezkaritza organoetarako bozketen txanda. Batzorde Nazionala, (idazkaritza nagusia barne), Kontseilu Nazionala, Batzar Nazionalaren eta Bermeen Batzordea osatuko dira.

Eusko Alkartasunako Nazio Batzorde Eragileak aho batez onartu du gaur Maiorga Ramírez, Iratxe López de Aberasturi, Mikel Goenaga, Miren Aranoa eta Esther Korresen aurka 2021eko irailean irekitako zehapen-espedientearen instruktoreak aurkeztutako ebazpen-proposamena, Eskubide, Betebehar eta Diziplina Araudia ustez urratzeagatik bi afiliatuk egindako salaketen ondorioz.

Espedientearen instrukzioa bukatuta, eta salatutako pertsonen alegazioak jaso ondoren, Ejekutiba Nazionalak erabaki du ebazpen-proposamen hori onartzea eta, ondorioz, salatutako pertsona bakoitza lau urteko afiliazio-etenaldiarekin zigortzea, frogatuta geratu baita Eskubide, Betebehar eta Diziplina Araudian arau-hauste larri eta oso larriak egin dituztela.

Zehazki, frogatuta geratu da Eskubide, Betebehar eta Diziplina Araudiko artikulu hauek urratu direla:

-20.2 artikulua: Kargu publikoaren lanetan alderdiaren edo alderdiak egin ditzakeen koalizioen estrategiaren aurka egitea.

-20.5 artikulua: Alderdiaren aurretiko baimena izan gabe adierazpen publikoak egitea, alderdiaren edo bere organoen irudia eta sinesgarritasuna kaltetzen denean, edo helburuak edo ideologia alderdiarenarekin kontraesan garbian sartzen denean.

-20.10 artikulua: Eusko Alkartasunako afiliatu, jarraitzaile, langile edo kargu publikoei hitzez edo egitez tratu txarrak edo errespetu eta begirune falta larria.

-20.12 artikulua: Eusko Alkartasunako afiliatu, edo kargu publikoei eta alderdiko organoei egindako injuria edo kalumniak.

- 19.2 artikulua: alderdiaren irizpideak haustea, alderdia kaltetzen bada.

Ramírez, López de Aberasturi, Goenaga, Aranoa eta Korresen afiliazio-etendura otsailaren 21etik aurrera izango da indarrean; beraz, XIII. Kongresuan parte hartu ahal izango dute. Alderdiaren Biltzar Nazionala, hilaren 19an eta 20an egitekoa. Eskubide, Betebehar eta Diziplina Araudiari buruzko Erregelamenduaren 11. artikuluaren arabera, Ejekutiba Nazionalaren eskumena da zehapena zein egunetatik aurrera indarrean jarriko den zehaztea. Ejekutibako kide batek hala proposatuta, otsailaren 21ean sartuko da indarrean 5 afiliatu hauen zigorra, horrela EAren Kongresuan parte hartzea bermatzen zaielarik, hurrengo 4 urtetarako oinarri politikoak, estatutuak eta zuzendaritza berriaren bozketan parte hartu ahal izan dezaten, bai eta euren burua zuzendaritzarako aurkezteko aukera izan dezaten.

Zehatutako bost pertsonek, Eskubide, Betebehar eta Diziplina Araudian aurreikusita dagoen bezala, 30 eguneko epea izango dute alderdiaren Bermapide Batzordeari errekurtsoa aurkezteko, behin zehapena indarrean jarri ondoren.

Eba Blanco, Eusko Alkartasunako idazkari nagusi eta Eusko Legebiltzarreko bigarren presidenteordeak amiantoaren biktima guztiei konpentsazio funts baten bidez ordaina emateko beharra aldarrikatu du Diputatuen Kongresuan. Blancok, Eusko Legebiltzarrean aho betez hartutako akordioa defendatu du Madrilen eta gai horren inguruko hasierako ekimena Juanjo Agirrezabala, Eusko Alkartasunako legebiltzarkideak aurkeztu zuela gogoratu du.

“Amiantoaren biktima guztiek jasotako kaltea konpontzeko garaia da”, adierazi du EH Bilduko legebiltzarkideak, eta joan den legegintzaldian sortutako lantaldearen lanei berrekiteko eskatu du, “adostutakoa balorean jarrita eta desadostasunak baztertuz, atzerapenak saihesteko”. Kaltetuen elkarteek egindako lana eskertu du Blancok, “beraiei esker, lanean hasi eta hamar urte geroago, euren helburuak lortzeko ahaleginak jarraitzen duelako”.

Blancok emandako datuen arabera, 825 pertsona hil dira amiantoaren eraginagatik 1999az geroztik Hego Euskal Herrian, ia 7.000 Estatuan, eta horiei asbestosi, biriketako minbizia eta gaixotasun arinak pairatu dituztenak gehitu behar zaizkie. Era berean, amiantoak “gutxienez 2023ra arte” jarraituko duela biktima berriak eragiten gogorarazi du, “ordurarte iraungo baitu latentzia-aldiak”. Horregatik, “amiantoak gure artean jarraitzen” duela gogoratu du, “duela urte batzuk debekatu bazuten ere, osasuna kaltetzen jarraitzen du”.

EH Bilduk Estatuko Kontu Orokorrak onartzeko egin duen ekarpenarekin lortu nahi den helburua “Espainiako eskuinarekin lan egitea ezinezkoa diren” gaietan aurrerapausoak lortzea da: zerbitzu publikoak indartzea; prekarietatearekin eta lan-merkatuaren behin-behinekotasun tasa altuekin amaitzea; balio soziala eta ingurumenekoa duten jardueretan enplegua sortuko duen ekoizpen-eredu berria; trantsizio energetiko azkarra egiteko neurriak; immigrazioaren arloa lantzea; zaintza lanak sisteman sartzea; ustelkeriarekin amaitzea; Estatuak Frankismoa atzean uztea behin betiko, autoritarismoaren dinamika etetea…

“Guzti horri buruz hitz egin nahi dugulako gaude hemen”, adierazi du Bidegurenek, eta PSOEri eta Podemosi zuzendu zaie, EH Bilduk “etorkizun justuago baten alde egingo duten eta pertsonen hobetuko duten erreformak eta neurriak martxan jartzeko” eskua luzatu duela gogoratuta eta aukera alferrik ez galtzeko eskatuz. Auzitegi Gorenak Bateragune auziko epaiketa errepikatzearen erabakia eraman du Senatura, kaltetuei elkartasuna adieraziz eta justiziak politika kutsatzea errefuxatuz.

Hona hemen Idurre Bidegurenek gaur Senatuan egindako hitzaldi osoa:

Presupuestos 2021 (14 de diciembre de 2020) 7min

Estamos viviendo un momento trascendental. Una crisis sanitaria, económica y social que ha puesto de manifiesto las debilidades del sistema y nos ha dado grandes lecciones como sociedad.

La pandemia nos ha enseñado la importancia de un sistema público fuerte.
Nos ha enseñado la vulnerabilidad del sistema productivo cuando el sistema de cuidados no está resuelto.
Nos ha enseñado la importancia de tener empleos estables para que no se destruya tanto empleo ante una crisis.
Y nos ha enseñado también que hay una tendencia en el estado español, esté quien esté en el gobierno, a la recentralización y militarización ante situaciones de inestabilidad.

Y hay dos alternativas: negar la evidencia y buscar culpables o aprender y construir una sociedad mejor. En Ehbildu estamos convencidos que este aprendizaje puede ayudar a transformar esta sociedad.

Para un Gobierno siempre es importante contar con unos presupuestos aprobados, porque es una herramienta importante de gestión y marca el rumbo de las políticas públicas en un ejercicio de priorización.

Pero en este caso es aun más importante, teniendo en cuenta que los últimos presupuestos aprobados fueron de 2018, Gobierno del PP. Pero es que, además, la emergencia sanitaria y la emergencia climática hacen necesarias nuevas respuestas inmediatas. Y, asimismo, el Estado Español necesita solucionar problemas estructurales con reformas ambiciosas.

Por todo ello, es importante contar con unos presupuestos adaptados a la realidad y a las necesidades de la ciudadanía. Ehbildu entiende que estos presupuestos son algo más que una herramienta de gestión para el Gobierno, entendemos que son un acuerdo para la transformación. Estos presupuestos deberían marcar el inicio de un cambio de rumbo.

Estos presupuestos no revierten la situación que nos han dejado las políticas neoliberales, pero esperamos que abran la puerta para trabajar en esa dirección. Espero que haya quedado claro que no queda otra que atacar las graves fallas del sistema y al mismo tiempo, empezar a construir un nuevo modelo de desarrollo y bienestar social.

Entiendo que, a algunos partidos como PP, Ciudadanos o VOX no les guste este cambio de rumbo. Está claro que estarían mucho más cómodos con otro tipo de políticas. Ustedes señorías, sus medios de comunicación, sus empresas y sus militares. De ahí las manifestaciones aberrantes que hemos escuchado últimamente. Pero afortunadamente, señorías, nada tienen que ver con la realidad que vivimos en Euskal Herria.

Y me llama la atención, que lleven varios meses proponiendo más ayudas para autónomos y ahora aboguen por una reducción de impuestos y una reducción de gastos. ¿En que quedamos, señorías? Sinceramente, no es serio.

Nuestro voto es un no a la derecha y es un sí al futuro.

Porque queremos reforzar los servicios públicos y acabar con la desigualdad. Lo contrario a lo que ocurrió con la respuesta a la crisis de 2008. Pero no solo queremos que se destine más recursos para políticas sociales, sino que esas políticas sean eficaces y ayuden a disminuir las desigualdades que han aumentado en la última década.

Porque queremos atender a la inmigración, como lo hicieron con nuestros antepasados en otros lugares.

Porque queremos unas pensiones dignas

Porque queremos acabar con la perversa ecuación de privatizar beneficios y colectivizar las pérdidas.

Porque queremos evitar la mercantilización de la salud y del agua para que todo el mundo tenga acceso a bienes y servicios relacionados con los derechos humanos

Nuestro voto es un no a la derecha

Porque queremos acabar con la precariedad y las altísimas tasas de temporalidad, como rasgo estructural del mercado laboral. Queremos empleo decente, salarios justos y contratos que den estabilidad. Y queremos acabar con la deshumanización de las relaciones laborales y con la lacra que supone el desempleo juvenil.

porque queremos un nuevo modelo productivo que genere empleo en actividades que tienen un valor social y ambiental,

Es urgente apostar por medidas eficaces para realizar una rápida transición energética y para ello, se necesitan unos presupuestos comprometidamente verdes.

Nuestro voto es un no a la derecha

Porque queremos que se acabe una vez por todas la corrupción y se dignifique la política y el servicio público.

Porque queremos acabar con las malas praxis de la casa real. Nosotros no somos monárquicos, pero ya que pagamos esta institución, lo mínimo que exigimos es transparencia, y ante las irregularidades, que se investigue y que se depuren responsabilidades, como lo haría cualquier país democrático.

También queremos acabar para siempre con el franquismo y con la deriva autoritaria, centralizadora y represiva.

Queremos que se aborde el debate territorial mediante el diálogo, dando la palabra a las naciones sin estado y que se respeten nuestras lenguas.

Queremos seguir avanzando en la construcción de la paz, la normalización y la convivencia.

Y por mucho que recibamos ataques seguiremos apostando por el futuro.

El último ataque hoy mismo, el del tribunal Supremo. Inaceptable y escandaloso jurídica y políticamente.

Aprovecho para expresar mi solidaridad a Arnaldo, Sonia, Arkaitz, Rafa y Miren. Personas que emprendieron el camino hacia la construcción de la paz y la convivencia. Y por ello, pasaron 6 años en la cárcel, aunque el Tribunal Europeo de Derechos Humanos invalidó años más tarde la sentencia por falta de imparcialidad del juez. Y ahora se quiere repetir el juicio. ¿Qué tipo de país es este? Una vez más, personas de la judicatura haciendo política.

Y porque queremos hablar de todo esto estamos aquí. Y sabemos que con la derecha española es imposible trabajar en esta dirección. La derecha española se pasa el día haciéndonos mirar hacia el pasado. Y Ehbildu es una apuesta fuerte por el futuro.

Señorías del partido socialista y de podemos, pierdan el miedo a mirar hacia el futuro. No será un camino fácil, pero puede ser histórico. Tendemos nuestra mano para poner en marcha reformas y medidas que apuesten por un futuro más justo y mejoren la vida de las personas. No desaprovechemos esta oportunidad. Nosotras haremos todo lo que esté en nuestras manos. Lo mismo esperamos de ustedes.

Nuestro grupo es la tercera fuerza de esta cámara. Somos 15 senadores y senadoras y estamos demostrando que cuando el independentismo de izquierdas vasco y catalán está fuerte y caminan juntos, somos determinantes. Y estamos en Madrid para avanzar en derechos y conseguir soluciones históricas. Que así sea.

- Ez dagokio Idazkari Nagusiari alderdiko Nazio Batzarra deitzea ezohiko kongresua deitzeko. Aurreko astean eginiko Kontseilu Nagusiko bileran – zeinetan Iratxe Lopez de Aberasturik eta Mikel Goenaga sektore kritikoko kideek hitza eta bozka duten- ezohiko kongresua bestera eragitea hobestu zuen aho batez, organo honen eskubide eta betebeharrak betez. Gogorarazi nahi dugu EAren Ohiko Kongresua 2021ean ospatzekoa dela.

- Gezurra da sektore kritikoak – zuzendaritzan hitza eta bozka dutenak, baina honen inguruan proposamenik luzatu ez dutenak- inongo bilerarik eskatu dionik zuzendaritza honi ezohiko kongresu baten balizko osasun baldintzen inguruan.

- Gezur borobila da zuzendaritza honek EAren disoluzioa bilatzen duela. Zentzu honetan, guztiz asaldatzen gaitu Iruñeako koordinatzaileak horrelako ideia faltsuak zabaltzea hedabideetan. Hartara, hitzok zuzentzea eskatzen diogu, bestela, hartu beharreko neurri disziplinarioak hartu beharko ditugu.

Eba Blanco: “Bada uste duenik, gezurrak, faltsukeriak eta astakeriak esanez hedabideetan lekutxo bat izango duela. Hauen aurka bada ere, zuzendaritza honek jarraitzen du Eusko Alkartasunako afiliazio guztiaren eskubideak defendatzen jarraitzen du, gizarteak egun dituen behar latzak solbentatzeko tresna erabilgarria izan dadin”.

Martinez, Batzar Nagusietako Mahaiko presidenteordeak adierazi duenez, osasun alertak sortutako premia bereziei erantzuteko aldaketaren beharra dagoela ulertzen du EH Bilduk. Hala ere, ez dio EAJk eta PSEk aurkeztutako ekimenari baiezko botoa eman nahi izan, talde horiek, foru ganberan duten gehiengoaren babesarekin, ez dutelako azaldu “aldaketa horrek zenbat diru suposatzen duen eta zertarako erabiliko litzatekeen”.

Martinezek Gobernuaren kontrol lana balioan jarri du datuak eskatzean, eta EH Bilduk krisi osoan izan duen jarrera proposatzailea azpimarratu du: “elkarrekin atera behar dugu egoera honetatik, noski, baina eskua luzatu dugu eta proposamen asko egin ditugu oso erantzun eskasa lortuz, eta orain ekimen bati abala eskatzen digute, zer esan nahi duen zehazki azaldu gabe”.

Martinez, Batzar Nagusietako Mahaiko presidenteordeak adierazi duenez, osasun alertak sortutako premia bereziei erantzuteko aldaketaren beharra dagoela ulertzen du EH Bilduk. Hala ere, ez dio EAJk eta PSEk aurkeztutako ekimenari baiezko botoa eman nahi izan, talde horiek, foru ganberan duten gehiengoaren babesarekin, ez dutelako azaldu “aldaketa horrek zenbat diru suposatzen duen eta zertarako erabiliko litzatekeen”.

Martinezek Gobernuaren kontrol lana balioan jarri du datuak eskatzean, eta EH Bilduk krisi osoan izan duen jarrera proposatzailea azpimarratu du: “elkarrekin atera behar dugu egoera honetatik, noski, baina eskua luzatu dugu eta proposamen asko egin ditugu oso erantzun eskasa lortuz, eta orain ekimen bati abala eskatzen digute, zer esan nahi duen zehazki azaldu gabe”.