EH Bilduko legebiltzarkidea eta EA kidea den Lore Martinez Axpek azaldu duenez, gaur egun, Google eta Meta bezalako teknologia digital enpresa erraldoiek “euskara diskriminatzen jarraitzen dute, eta hori bukatu behar da. Esparru guztietan gure hizkuntzan bizitzeko eskubidea dugu”.

Neurriak hainbat ekintza zituen. Eusko Jaurlaritzak euskararen presentzia digitalari buruzko azterketa egitea. Txostena enpresa teknologikoei emango zitzaien, hizkuntzaren presentzia bermatuko luketen neurriak ezartzeko bidean. Azkenik, erabiltzaile euskaldunen artean, beren gailuak beren hizkuntzan konfiguratu ditzaten kanpaina bat martxan jartzea eskatzen zen.

Gai honetan bidai luzea egiteke dago Martinez Axpek azaleratu duen bezala. Googleren kasuan, Google Search bilatzean ez da euskara sartzen. Google Chromen nabigatzailearen interfazea 47 hizkuntzatan dago, baina ez dago euskaraz. Google Adwords-ek ez ditu euskarazko iragarkiak onartzen. Ondorioz, euskal enpresek edo merkatariek ezin dute euskarazko iragarkirik txertatu Googlen. Euskal komunikabideek ere ezin dute erabili monetizazio-sistema hori.

Bestetik, Metari dagokionez, munduan gehien erabiltzen den mezularitza-aplikazioa, WhatsApp, ez dago oraindik euskaraz, eta gauza bera gertatzen da Instagram aplikazioarekin. Gainera, gazterian eragin berezia duten eta euskara ere kontuan hartzen ez duten beste operadore garrantzitsu asko ere badaude, hala nola, Tik Tok.

“Egoera eskas honi buelta emateko ekintzak egin zitezkeen, baina gobernuak ezer ez egitea erabaki du. Euskarazko digitalizazioari dirua emateak ez ditu diskriminazio horiek konpontzen”, bukatu du Martinez Axpek.

Eba Blancok, EH Bilduko parlamentaria, Eusko Legebiltzarreko Osoko Bilkuran eskatu du lehenbailehen argitaratzeko amiantoaren biktimentzako konpentsazio-funtsa sortzea aurreikusten duen errege dekretua.

21/2022 Legeak urtebete darama bete gabe, eta Blancok gogoratu du bitartean, “amiantoak hiltzen jarraitzen duela”. Ildo horretatik, aipatu du Eusko Legebiltzarrak, konpentsazio-funtsa lantzen hamahiru urte igaro ondoren, gaia itxi zuela legearen azken izapidea Senatuan onartu ondoren. Duela urtebetetik hona bada lege bat “amiantoaren biktima askori laguntzen eta laguntzen egon zitekeena, baina aldiz gaur egun geldituta eta izoztuta dago. Gobernuak babesik gabe utzi ditu biktimak, eta denbora horretan gutxietsi ditu”, gaineratu du.

EH Bilduko parlamentariak behin eta berriz esan du bidezkoa dela eragindako pertsonak konpentsatzea. “dekretuak biktimak konpentsatu eta babestu behar ditu, legearen espiritua errespetatuz”, eskatu du Blancok.

(Bideoa: @ehbildu_legebil)

EH Bilduren ekimenari esker, Euskadik Estatuko Algoritmoen Lehen Erregistroa izango du autonomia mailan EAJrekin, PSErekin eta Elkarrekin Podemosekin lortutako akordio zabal bati esker. Legebiltzarkidea eta EAkidea den Lore Martínez Aspek azaldu duenez, dokumentuak “gure administrazio publikoek erabiltzen dituzten algoritmoak eta adimen artifiziala etikoak, bidezkoak eta inklusiboak izatea bermatuko du”. Administrazio horiei zuzenean edo zeharka zerbitzu publikoak ematen dizkieten enpresa pribatuak ere sartzen dira bertan.

EH Bilduren legebiltzarkideak gehitu du EAE aitzindaria dela horrelako erregistro bat edukitzen, “algoritmoen kutxa beltzak irekitzeko garaia delako, bere erabakiek pertsonen bizitza baldintzatzen baitute”. Horri dagokionez, azpimarratu du dokumentu publikoa dela. “Edonork kontsultatu ahal izango du herritarren datu pertsonalak tratatzen dituzten algoritmoei buruzko informazio guztia ikusi eta kontsultatzeko”.

Martínez Aspek esan du administrazio publikoak zuzenean zaindu behar duela tresna horiek jendearengan duten eragina. “Gizartearentzat ondorio negatiboak aztertu gabe ezin dira jendearen eskura jarri adimen artifizialeko sistemak. Dagokigun arduragatik funtsezkoa da gure talde politikoarentzat erkidegoko administrazioetan erabiltzen ditugunak zer berme eskaintzen dituzten aztertzea”, nabarmendu du.

EH Bilduren ekimenari esker, Euskadik Estatuko Algoritmoen Lehen Erregistroa izango du autonomia mailan EAJrekin, PSErekin eta Elkarrekin Podemosekin lortutako akordio zabal bati esker. Legebiltzarkidea eta EAkidea den Lore Martínez Aspek azaldu duenez, dokumentuak “gure administrazio publikoek erabiltzen dituzten algoritmoak eta adimen artifiziala etikoak, bidezkoak eta inklusiboak izatea bermatuko du”. Administrazio horiei zuzenean edo zeharka zerbitzu publikoak ematen dizkieten enpresa pribatuak ere sartzen dira bertan.

EH Bilduren legebiltzarkideak gehitu du EAE aitzindaria dela horrelako erregistro bat edukitzen, “algoritmoen kutxa beltzak irekitzeko garaia delako, bere erabakiek pertsonen bizitza baldintzatzen baitute”. Horri dagokionez, azpimarratu du dokumentu publikoa dela. “Edonork kontsultatu ahal izango du herritarren datu pertsonalak tratatzen dituzten algoritmoei buruzko informazio guztia ikusi eta kontsultatzeko”. Martínez Aspek esan du administrazio publikoak zuzenean zaindu behar duela tresna horiek jendearengan duten eragina. “Gizartearentzat ondorio negatiboak aztertu gabe ezin dira jendearen eskura jarri adimen artifizialeko sistemak. Dagokigun arduragatik funtsezkoa da gure talde politikoarentzat erkidegoko administrazioetan erabiltzen ditugunak zer berme eskaintzen dituzten aztertzea”, nabarmendu du.

EAJk Alfredo de Miguel, Arabako Probintzia Auzitegiko epaiaren arab era diru publikoa bidegabe erabiltzeagatik kondenatuta dagoen Arabako alderdiko bigarren buru ohia, HAZI landa eta itsasertzeko garapenerako sozietate publikoaren gerentzietako baten aurrean mantentzen duela errefusatu du Eusko Alkartas unak.

Eba Blanco Idazkari Nagusiak adierazi duenez, “EAJk ere bere sagar ustelak babesten ditu. Izan ere, jarrera horrekin, Ortuzarrek bere alderdiaren eta PPren arteko aldea zein den azaldu behar du”. Gaineratu duenez, “ez da eztabaidatzen hasi behar HA ZIren hitzarmenak kaleratzea ahalbidetzen duen ala ez gakoa ez dago hor , sententzia bat dago eta garbiena De Miguel erakunde publikotik kentzea izango litzateke Auzitegi Gorenak errekurtsoa ebatzi arte”.

Gainera gutxi balitz, Blancoren arabera, beste ondorio larri bat dago gai honetan. Euskal Kostaldeko enbaxadorea da Euskadin ditugun nekazari eta arrantzale ondraduak ezin ditu inondik inora ordezkatu. A ze irudia ematen ari garen kanpoan. Erabat tamalgarria da eta hortik atera behar dute.

Hain zuzen ere, EAJren oinarrien ahotsa entzutea helburua izan duen “Entzunez Eraiki” kanpainaren ondorioetako bat euskal erakundeen kudeaketan “adiskidetasunaren irudia txukuntzea” zen. “Bada, bikain goaz horr etan. De Miguel utzi dute laguntza publikoak kudeatzen eta iruzurren salaketak bideratzen. Azeria oiloak zaintzera jarri dute”,azpimarratu du Blancok.

Duela egun gutxi, eta bigarren aldiz legealdi honetan, Jaurlaritza presaka batzartu behar izan da aldez aurretik Legebiltzarrera bidalitako lege-proiektu bat erretiratzeko. Gobernu batek horrelakoak egitea guztiz ezohikoa da eta agerian uzten du zer nolako gabeziak, zer nolako anbizio falta, dituen Urkullu eta EAJren Gobernuak. Lehenik eta behin, lehendakariak akordioak lortzeko duen ezgaitasuna islatzen du, eta zer beldur dion bazkide bat aukeratu behar izateari eta bere jarrera argitzeari, kalkulu elektoral hutsak direla eta. Bistan da, beraz, ez dela egia EAJ berak etengabe harrokeriaz aipatzen duen kudeaketa onaren eredu denik, ez baita gai izan euskal administrazio publikoaren funtzionamendu eraginkorra ziurtatzeko behar diren egiturazko legeak aurrera ateratzeko.

Hasteko, Administrazio Publikoaren Lege-Proiektua erredaktatzeko orduan Jaurlaritzak entzungor egin die bere egitasmo horren gabezia larriez ohartarazten zioten eta legeak euskal administrazio guztiak barne biltzeko eskatzen zioten gizarte eragileei. Bere burua parte-hartze sozialaren sustatzaile gisa aurkeztu arren, herritarren ahotsa entzun eta aintzat hartzen duela behin eta berriz errepikatu arren, Jaurlaritzak ez ditu hitz polit horiek praktikara eraman eta ez du horrela jokatu. Inondik inora. Harrigarria benetan, are harrigarriagoa kontuan hartzen badugu lege-proiektuaren atal garrantzitsu batek, teorian behintzat, helburu zuela gardentasuna bermatzea, gobernatzeko modu berriak bideratzea eta herritarrek gai publikoetan parte har dezatela ahalbidetzea.

Errealitateari bizkarra emanda, berrikuntzak eta eguneratzeak galarazten dituzten euren tabuekin itsuturik, inmobilismoan ainguraturik, lege-proiektuaren egileek Administrazio Publikoaren lege bat diseinatu zuten, baina Autonomia Erkidegoko Administrazio orokorraren esparrura eta horren mendeko sektore publikora soilik mugatuta. Proiektutik kanpo geratu ziren espresuki foru administrazioak eta, noski, udalak, jeltzaleek administrazio lokalen arautzea etengabe atzeratu eta atzeratu egiten dutelako.

Oso deigarria da Jaurlaritzak uko egitea egitura publikoan ordena jartzeari 2015era iritsi garenean, jada 30 urte igaro direnean Lurralde Historikoen Legean marraztutako diseinu instituzionala, bere gabezia guztiekin, martxan jarri zenetik. Deigarria baita ere egungo krisi fiskalak agerian utzi duelako baliabide publikoen optimizazioa ezinbestekoa dela gizarte ongizatea mantentzeko. Harrigarria da gurea bezalako herri batean, bere dimentsio fisiko eta demografikoa kontuan hartuta, horrelako diseinu administratiboa edukitzea, hainbeste eragile sakabanatu eta aktiborekin. Eta bereziki adierazgarria da, halaber, haien arteko koordinazio falta. Garraio egiturak, esaterako, diseinatu, gauzatu eta kudeatzen dira sektore publiko ezberdinetatik; promozio ekonomikoa konpartimentu estankoetan banatzen da, tresnak eta zerbitzuak gainjartzen dira eta baliabideak xahutu egiten dira… Eta horrekin batera, marka bereiziak erabiltzeko ahalegin etengabe hori, gai garrantzitsuetan lehiatzeko, inbertsioak erakartzeko orduan, adibidez.

Horregatik, testuinguru honetan ulertezina da euskal sektore publiko bateratua arautzeko eta herritarrei Administraziorako sarbidea errazteko aukera alferrik galdu izana. Horri buruzko iritzia eman duten eragile ekonomiko eta sozial askok bezalaxe, guk ere ezinbestekotzat jotzen dugu EAEk Administrazio Publikoaren Legea edukitzea, baliabide publikoak modu egokian kudeatzea ahalbidetzeko eta administrazioen eraginkortasuna hobetzeko. Lege horrek euskal sektore publiko osoarentzako helburu eta oinarri komunak ezarri behar ditu, gardentasunarekin, informazio publikoa jasotzeko eskubidearekin, gobernu onarekin eta parte-hartzearekin engaiaturik. Finean, lege horrek herritarren eskariei era egokian erantzuteko aukera emango dio administrazioari, ongizate eta ekonomia arloetan eragile egituratzailea izan dadin.

Jendartea, gainera, inoiz baino kritikoagoa da administrazio publikoen funtzionamenduarekin, kontrol sistemekin eta gardentasunarekin eta, hortaz, jarduteko modu berriak exijitzen ditu eta trataera ezberdin bat nahi du.

Lege-proiektua erretiratu ondoren, Jaurlaritzak beste testu bat aurkeztu behar du orain, baina oso oker legoke akats berberak errepikatuko balitu. Gobernu honek agintaldi erdia baino gehiago agortu du dagoeneko, baina ez ditu etxeko lanak egin, legeak egiteko gaitasuna zalantzan dago eta lan egiteko hartu ohi dituen epeak –eta Legebiltzarrarenak– kontuan hartuta, ez du denbora gehiegi izango.

Gure iritzia ez dago hauteskundeen mende. Parte-hartzea bultzatu eta gardentasuna bermatuko duen testu bat espero dugu benetan. Administrazio guztiak barne bilduko dituen proiektu bat espero dugu interes handiz, euskal herritarren interesak behar bezala aintzat hartuko dituena, Estatuko legeari jarraitzera mugatu gabe, hori baino ez zuelako egiten jatorrizko egitasmoak. Labur esanda, Lurralde Historikoen Legearen hipotekak eta hutsak gaindituko dituen lege bat espero dugu, euskal sektore publikoa egituratzeko, kinka larrian dagoen Ongizate Estatua eraginkortasunez indartzeko tresna izan dadin, eta Administrazio modernoago bat lortzeko. Herritarrek proiektu bat eskatzen digu, eta alderdiok zor diegu.

Idurre Bideguren, Bermeoko alkatea, izango da EH Bilduren Bermeoko alkategaia. Gaur egin du EH Bilduk Bidegurenen aurkezpen ekitaldia Bermeoko Taraska enparantzan, herritarren eta udal gobernuaren babesarekin. Bertan bideo bat proiektatu da legealdi honetan abian jarri diren proiektuen berri eman duena.

Idurre Bidegurenek 2011tik hona bermeotarron beharrizanei erantzutea eta Bermeoko etorkizuna lantzea izan direla Bilduren erronkak esan du. “Urte hauetan momentu onak eta momentu gogorrak ere bizi izan ditugu, eta guzti hauetan zeozer berria ikasi dugu; elkarlana eta partaidetza oinarri izanik, egoera ezberdinei ahalik eta hoberen erantzuten saiatu gara” adierazi du.

Bere esanetan, “zailtasunak zailtasun, oztopo guztiei aurre egin diegu”, besteak beste, “diru-laguntzen murrizketei, Madriletik etorritako aginduei, langileen eskubide urraketei, zorrei, epaitegietako kontuei,  eta denboralak eta suak sortutako ezbeharrei”. “Arazoak ez ditugu aukeratzen baina bai horren aurrean izan beharreko jarrera eta gurea argia izan da: irtenbideak bilatu eta aurrera begiratu beti”, azpimarratu du. Horretarako, bere esanetan, “funtsezkoak” dira “hurbiltasuna,  elkar ulertzea eta talde lana”.

“Hori izan da eta izango da etorkizunean ere Bilduren jarduteko modua arlo guztietan”, gaineratu du.

Elkarlana

Idurre Bidegurenek azpimarratu duenez, “argi izan dugu gauzak lortzeko erakunde ezberdinekaz elkarlana egin behar dugula”. Horregaitik,  “alderdikeriak alde batera itzi eta politika egiteko beste modu bat izan dugu eredu, herriaren interesagatik eskua luzatu dugu alkarlanerako”.

“Sutean kaltetutakoei laguntzeko, San Martinen epaileak lotutako etxeak amaitzeko, tenporalek suntsitutako portu zein hondartzetan, Gaztelugatxeko San Juanen egin beharreko lanetan, saihesbidea bezalako proiektu garrantzitsu batean eta bere sarbidea lortzeko, zaharren egoitzarako finantziazioa lortzerakoan eta beste hainbat eta hainbat gaietan elkarlana eta zubi lanak egin ditugu”, azaldu du.

Bilduren helburuak tokiko garapena bultzatzea, desoreka sozialei aurre egitea, herritarren ongizate maila hobetzea, herritar guztiak kulturaren jabe eta parte izatea eta antolamendu modernoa izan eta izango direla adierazi du. Esan duenez, “asko egin dugu arlo hauetan, baina oraindik asko daukagu egiteko, beti ere herritarren eskutik ”,  adierazi du.

Horrela, “herritarren partaidetza sustatzen jarraitzea” eta “gardentasunaren eta komunikazioaren aldeko apustua” egiten jarraituko dutela adierazi du. “Legealdi honetan parte hartze prozesua abiatu dugu Bermeon eta gardentasuna lortzeko helburuarekin sei hilabetero Udal Gobernuak agerraldiak egin ditugu gure kudeaketaren berri emateko eta herritarren zalantzak argitzeko eta euren iritziak eman ahal izateko”, azaldu du. Horrela, “antolakuntza modernoa da gure erronka, herritarren parte hartze aktiboarekin”, esan du.

Bidegurenek adierazi duenez, “2011tik hau guztia posible egitea herritarrei, langileei, bolondres eta herriko eragileei esker” izan da eta,  baita ere, “zelan ez,  Gobernu talde lanari esker”. “Alkate bat talde barik ez da ezer eta talde kideek erakutsitako konpromisoa eta egindako lana ezinbestekoak izan dira. Denon batuketak ematen dituelako emaitzik onenak. Eskerrik asko bihotz bihotzez”, azpimarratu du.

Azkenez, azpimarratu duenez, “azken urteetan politika egiteko modu berri bat bultzatu dugu, elkalanak, komunikazioak, gardentasunak, hurbiltasunak eta herritarren partaidetzak markatu dute gure estiloa eta horiek sendotzen joango gara. Politika egiteko beste modu bat martxan dago eta horrek jarraipena izatea nahi dugu”, nabarmendu du.

La alcaldesa de Bermeo, Idurre Bideguren, es la candidata de EH Bildu a la alcaldía de Bermeo. Su candidatura fue presentada el pasado 29 de noviembre  en un acto que se ha celebrado en la localidad costera que ha contado con la participación de la ciudadanía así como del equipo de Gobierno de Bermeo. Allí, se ha proyectado un vídeo que ha repasado los diferentes proyetos que se han puesto en marcha esta legislatura.

Bideguren ha señalado que los retos de Bildu desde 2011 son “responder a las necesidades de las y los bermeanos” y “trabajar el futuro de Bermeo”.  Según ha dicho, en estos años, “hemos vivido muy buenos momentos pero también momentos duros y de todos ellos hemos aprendido”. “Hemos intentando dar la mejor respuesta en cada situación siempre teniendo como base el trabajo en común, la cercanía y la participación”, ha subrayado.

Bideguren ha afirmado que, “por encima de las dificultades, hemos sido capaces de superar los obstáculos” tales como “la reducción de las ayudas económicas, las órdenes impuestas desde Madrid, los ataques a los derechos laborales, las deudas, los temas judiciales y los daños causados por el fuego y los temporales”.

“Los problemas no los decidimos nosotros, pero sí la actitud que hay que tener para hacerles frente y nuestra actitud ha sido clara: buscar soluciones y mirar siempre para adelante”, ha subrayado. Para ello, a su juicio, son “fundamentales”, la “cercanía, el entendimiento y el trabajo en equipo”. “Esas han sido nuestras señas de identidad y también lo serán en el futuro”, ha añadido.

Trabajo en común

Idurre Bideguren también ha destacado que “siempre hemos tenido claro que para lograr cosas es necesario trabajar con el resto de instituciones”. Por ello, según ha dicho, “hemos dejado de lado los partidismos y hemos apostado por otra forma de hacer política; hemos tendido la mano a la colaboración por el interés de Bermeo y las y los bermeanos”.

“Para ayudar a las personas perjudicadas por el incendio, para poder terminar las viviendas de San Martin paralizadas por el juez, en los daños causados por el temporal en puerto y playas, en los trabajos a realizar en San Juan de Gaztelugatxe, en un proyecto tan importante como la variante y para lograr su acceso, para lograr financiación para la residencia municipal y en otras muchas cuestiones hemos trabajado en común y realizado la labor de puente”, ha destacado.

“El desarrollo local, hacer frente a las desigualdades sociales, lograr mayores niveles de bienestar, que la ciudadanía sea parte de la cultura y una organización moderna han sido y siguen siendo nuestros objetivos”, ha destacado, para añadir que “hemos avanzado mucho en los mismos, pero todavía nos queda mucho por hacer, siempre de la mano de las y los ciudadanos”.

De esta manera, ha asegurado que otra de sus apuestas fuertes sigue siendo fomentar la participación ciudadana y la transparencia y la comunicación . “En esta legislatura hemos puesto en marcha un proceso de participación ciudadana en Bermeo y, con el objetivo de garantizar la transparencia, entre otras iniciativas, hemos realizado comparecencias cada seis meses para dar a conocer la gestión municipal, aclarar las dudas de las y los vecinos y recibir sus aportaciones”, ha explicado.  Así, según ha dicho, “una organización moderna es nuestro objetivo con una participación activa de la ciudadanía”.

Bideguren ha señalado que “si todo esto ha sido posible es gracias” a la ciudadanía, las y los trabajadores, voluntarios y voluntarias y movimientos sociales y, “también, como no, gracias al trabajo de los miembros del equipo de Gobierno”. “Un alcalde no es nada sin un equipo y el compromiso y trabajo realizado por mi equipo han sido imprescindibles. Con la suma de todos se obtienen los mejores resultados. Gracias de todo corazón”, ha destacado.

Por último, ha señalado que “en los últimos años se ha impulsado una nueva forma de hacer política, la colaboración, la comunicación, la transparencia, la cercanía y la participación ciudadana han marcado nuestro estilo y seguiremos reforzándolos”. “Una nueva forma de hacer política está en marcha y queremos que tenga continuidad”, ha concluido.

La secretaria de comunicación de Eusko Alkartasuna, Ikerne Badiola, ha destacado que el mensaje “triunfalista” de Jonan Fernández acerca del proceso de paz no se corresponde a la realidad, ya que “el propio Gobierno vasco rechaza el apoyo que le brinda la mayoría de la sociedad vasca para dar pasos resolutivos hacia la pacificación”.

“Resulta curioso—ha añadido Badiola—que el secretario de Paz y Convivencia del Gobierno vasco olvide que el Sr. Urkullu y el PNV crean polémicas artificiales con los presos como protagonistas, o bloqueen la ponencia de paz impidiendo de esta manera cualquier avance en esta materia, y colocándonos al “albur” de lo que decida el Gobierno de Madrid”.

Por ello, la dirigente de EA ha finalizado señalando que “cada agente político realice una reflexión de lo aportado al proceso hasta ahora” y ha asegurado su partido continuará impulsando iniciativas al respecto en todos los ámbitos institucionales y sociales;” y centrando todos nuestros esfuerzos para que la pacificación y normalización sea una realidad en Euskal Herria”.

La secretaria de comunicación de Eusko Alkartasuna, Ikerne Badiola, ha destacado que el mensaje “triunfalista” de Jonan Fernández acerca del proceso de paz no se corresponde a la realidad, ya que “el propio Gobierno vasco rechaza el apoyo que le brinda la mayoría de la sociedad vasca para dar pasos resolutivos hacia la pacificación”.

“Resulta curioso—ha añadido Badiola—que el secretario de Paz y Convivencia del Gobierno vasco olvide que el Sr. Urkullu y el PNV crean polémicas artificiales con los presos como protagonistas, o bloqueen la ponencia de paz impidiendo de esta manera cualquier avance en esta materia, y colocándonos al “albur” de lo que decida el Gobierno de Madrid”.

Por ello, la dirigente de EA ha finalizado señalando que “cada agente político realice una reflexión de lo aportado al proceso hasta ahora” y ha asegurado su partido continuará impulsando iniciativas al respecto en todos los ámbitos institucionales y sociales;” y centrando todos nuestros esfuerzos para que la pacificación y normalización sea una realidad en Euskal Herria”.