EAtik, beste behin, dei egiten dugu zaharkituta utzi duten euskararen legea gainditzeko eta beste hizkuntza lege bat eraikitzeko, euskaldun giza ditugun eskubideak errespeta daitezen. Bestaldetik, Espainiako Gorenak bide eman dio Nafarroako PAIk dakarren eskaerari: irakasleen kidego paralelo bat sortzea ingelesaren derrigorrezko eskakizunarekin. “Hau da, Europako beste inon gertatzen ez dena Nafarroan gertatuko da, Nafarroa izango baita, irakasle-jeneralista hizkuntz atzerritar bat jakitea ezinbesteko baldintza ezartzen duen lurralde bakarra”, salatu du Asenjok. Gogora dezagun PAI programa UPNk sortu zuela helburu argi batekin: euskarazko irakaskuntzaren zabalpena moztea.

Egoera honen aurrean, EAtik bat egiten dugu larunbat honetan, hilak 19, UEMAk deitu duen udaletxeen aurreko elkarretaratzeekin, eguerdiko 12etan. Era berean, bat egiten dugu ere EHE mugimenduak “Lehentasunez euskaraz orain!” lemapean igande honetarako, hilak 20, goizeko 11tan, Baionan, Maulen eta Donapaleun deitu duen elkarretaratzeekin.

Alkartasuna fundazioak 2024ko Alkartasuna sariekin omenduko ditu Baleak Elkartea eta Philippe Aramendi abertzale historikoa, euskal kultura bultzatzeko egindako lanagatik. Jokin Etxebarria “Bake Bidea” mugimendu zibileko kidea Euskal Herriaren garapen eta kohesioari egindako ekarpenengatik, eta Irungo Harrera Sarea, migratzaileekin egindako lan humanitarioagatik.
Sariak Urriaren 26an banatuko dira, Baionako Le Bayonne hotelean, goizeko 11:00tan hasiko den ekitaldian.

Alkartasuna fundazioak aintzat hartu du Baleak Elkarteak 1987tik euskal kultura eta hizkuntza sustatzeko egin duen lana. Euskara ikastaroak, bertso saioak, euskal kantutegi herrikoia zabaltzeko jarduerak edota topaketa gastronomikoak antolatu dituzte urte hauetan zehar.

Philippe Aramendi abertzale historikoak ere omenaldia jasoko du. Ibilbide luzea egin du Urruñako (Lapurdi) hezkuntza eremuan euskararen sustapenean, bai Seaska Ikastolen Elkarteko lehendakariordea gisa, Piarres Larzabal Kolegioaren eta bertako ikastolen buru bezala edo Ezkerreko Mugimendu Abertzalea (EMA), Abertzaleen Batasuna (AB) eta Euskal Herria Bai (EH Bai) koalizioko militantziaren bidez. Gaur egun Urruñako alkatea da eta Euskal Herriko Mankomunitateko (Iparralde) kidea.

Normalizazio politikoari eta gizarte-kohesioari egindako ekarpenengatik jasoko du saria Jokin Etxebarriak Euskal Herriko bake prozesuaren aldeko “Bake Bidea” mugimendu zibileko kideak. Euskal preso eta iheslari ohiei herritartasun estatusa berreskuratu eta bizitza duina berreraikitzeko laguntza ematen dien Ipar Euskal Herriko Harrera Elkarteko koordinatzailea ere bada.

Irungo Harrera Sareak egindako lana ere aitortuko du Alkartasuna Fundazioak. 2018An sortu zen auzo-antolakuntza solidariotik, prekarietate eta abandonu egoeran dauden migratzaileei harrera duina egiteko. Elikagaiak, garbiketa, arropa eta osasun-laguntza ematen ditu eta, horrez gain, arreta humanitario integralerako eskubidearen aldeko kontzientziazio-ekintzak antolatzen ditu.

Guztiek egindako ekarpenengatik Nestor Basterretxearen “Zazpiak bat” domina jasoko dute.

EH Bilduko legebiltzarkidea eta EA kidea den Lore Martinez Axpek azaldu duenez, gaur egun, Google eta Meta bezalako teknologia digital enpresa erraldoiek “euskara diskriminatzen jarraitzen dute, eta hori bukatu behar da. Esparru guztietan gure hizkuntzan bizitzeko eskubidea dugu”.

Neurriak hainbat ekintza zituen. Eusko Jaurlaritzak euskararen presentzia digitalari buruzko azterketa egitea. Txostena enpresa teknologikoei emango zitzaien, hizkuntzaren presentzia bermatuko luketen neurriak ezartzeko bidean. Azkenik, erabiltzaile euskaldunen artean, beren gailuak beren hizkuntzan konfiguratu ditzaten kanpaina bat martxan jartzea eskatzen zen.

Gai honetan bidai luzea egiteke dago Martinez Axpek azaleratu duen bezala. Googleren kasuan, Google Search bilatzean ez da euskara sartzen. Google Chromen nabigatzailearen interfazea 47 hizkuntzatan dago, baina ez dago euskaraz. Google Adwords-ek ez ditu euskarazko iragarkiak onartzen. Ondorioz, euskal enpresek edo merkatariek ezin dute euskarazko iragarkirik txertatu Googlen. Euskal komunikabideek ere ezin dute erabili monetizazio-sistema hori.

Bestetik, Metari dagokionez, munduan gehien erabiltzen den mezularitza-aplikazioa, WhatsApp, ez dago oraindik euskaraz, eta gauza bera gertatzen da Instagram aplikazioarekin. Gainera, gazterian eragin berezia duten eta euskara ere kontuan hartzen ez duten beste operadore garrantzitsu asko ere badaude, hala nola, Tik Tok.

“Egoera eskas honi buelta emateko ekintzak egin zitezkeen, baina gobernuak ezer ez egitea erabaki du. Euskarazko digitalizazioari dirua emateak ez ditu diskriminazio horiek konpontzen”, bukatu du Martinez Axpek.

Eusko Alkartasunak, abenduak 3, Euskararen Nazioarteko Eguna 2023 dela eta, Euskal Herriko herritarrek eguneroko bizitzan eta esparru guztietan euskaraz bizitzeko duten eskubidea ozen aldarrikatu du. Alde horretatik, bereziki deitoratu du hezkuntza-lege berrian EAJk PSEren presioei amore eman izana euskalduntzen ez dituzten ereduak legean jasoz eta murgiltze ereduari iskin egiten. Larria da, are gehiago, dakigunean gizarteak berak naturaltasun osoz euskaraz bizi nahi duela adierazi duenean.

Bestalde, Estatuko estamentu atzerakari batzuek abian jarritako euskararen kontrako oldarraldia betiko amaitzea ere eskatu du, epaileen kasuan bezala. Era berean, hainbat alditan erreklamatu duena gogoratuz, Nafarroan zonifikazioa bukatzea eskatzen du. Inolako zentzurik ez duen garai bateko eskuin zaharkituaren erregimenaren ikurra da zonifikazioa. Nafarroako egungo gobernuak konplexurik gabe gainditu beharko lukeen beste garai bateko lurraldea irudikatzen duen zuri-beltzeko argazkia, hain zuzen ere. Eskubide guztiak nafar guztiontzat beste behin eskatzen ditugu.

Eusko Alkartasunak, abenduak3, Euskararen Nazioarteko Eguna 2023 dela eta, Euskal Herriko herritarrek eguneroko bizitzan eta esparru guztietan euskaraz bizitzeko duten eskubidea ozen aldarrikatu du. Alde horretatik, bereziki deitoratu du hezkuntza-lege berrian EAJk PSEren presioei amore eman izana euskalduntzen ez dituzten ereduak legean jasoz eta murgiltze ereduari iskin egiten. Larria da, are gehiago, dakigunean gizarteak berak naturaltasun osoz euskaraz bizi nahi duela adierazi duenean.

Bestalde, Estatuko estamentu atzerakari batzuek abian jarritako euskararen kontrako oldarraldia betiko amaitzea ere eskatu du, epaileen kasuan bezala. Era berean, hainbat alditan erreklamatu duena gogoratuz, Nafarroan zonifikazioa bukatzea eskatzen du. Inolako zentzurik ez duen garai bateko eskuin zaharkituaren erregimenaren ikurra da zonifikazioa. Nafarroako egungo gobernuak konplexurik gabe gainditu beharko lukeen beste garai bateko lurraldea irudikatzen duen zuri-beltzeko argazkia, hain zuzen ere. Eskubide guztiak nafar guztiontzat beste behin eskatzen ditugu.

Eusko Alkartasunak euskararen aurkako kanpaina judiziala berehala amaitzeko eskatu du. Hiru hilabetean hizkuntza-arloko politika publikoen aurka emandako bigarren epaia ezagutu berri ondoren, alderdiak oso larritzat jotzen du egoera. Era berean VOXen salaketa kontuan hartzen duen erabakiaren aurrean Eusko Jaurlaritzak iragarritako errekurtsoa babesten du.

Iban Asenjo Euskara, Hezkuntza eta Kulturako idazkaria ziur dago ez gaudela kasualitateen edo gertaera bakartuen aurrean. “Kalean lortu ezin dutena epaiaren bidez jasotzeko plana da, euskara baztertzeko eta gure hizkuntzaren aldeko urratsak ez emateko helburuarekin hain zuzen ere. Nolanahi ere, euskara da gure hizkuntza, bertakoa eta egoera diglosikoan dagoen hizkuntza, eta euskal gizarteak gogotsu adierazi du euskaraz ere bizi nahi duela eta horretarako eskubide osoa dugula”, adierazi du.

Alde horretatik, Asenjok azpimarratu du euskararen sustapenari eta normalizazioari egindako eraso hauek pertsonen oinarrizko eskubideak erasotzen dituztela, eta “hizkuntza-politika berri hauek, mugatuak izan arren, garatzen dutela euskal hiztunen autonomia eta berau mugatu nahi dutela, badakitelako aurrerapausoak eman ditzaketelako euskararen alde eta espainiar nazionalismo zaharkitua arriskuan ikusten dutelako”. EAko Euskara idazkariarentzat, “onartezina da, orain dela gutxi ezagutu dugun epai berri honen kasuan, Espainiako ultra eskuinaren fobien mesedetara udal autonomia erasotzea”.

Ildo horretatik, jakinarazi du Eusko Alkartasuna datorren azaroaren 4an Bilbon Kontseiluak deitutako manifestazioan egongo dela, euskaraz bizitzeko eskubidea eta euskararen aurkako eraso judiziala bertan behera uzteko aldarrikatzeko. Gainera, ideologia edozein dela ere, euskal herritar guztiak animatu ditu deialdia babestera.

Eusko Alkartasunak 37 urte beteko ditu datorren astelehenean, irailak 4. Efemeridea ospatzeko mahai-ingurua antolatu du Gasteizko egoitzan, eta bertan alderdiaren berehalako erronkei buruz eztabaidatuko da.

Sei hizlari egongo dira honakoan. Idurre Bideguren, senataria Madrilen, Iñaki Ostolaza, Zumaiako alkatea, Lorena Lopez de Lacalle, Nazioarteko Harremanen Idazkaria, Xebe Txoperena, Nafarroako parlamentaria, Lore Martinez Axpe, Legebiltzarkidea, eta Jokin Melida, Gipuzkoan batzarkidea. Gonbidatuek solasaldia sustatzeko denbora mugatuarekin galdera zehatz batzuei erantzun beharko diete, eta hortik aurrera publikoak hitza hartzeko aukera izango du.

Ekitaldia amaitzeko, Idazkari Nagusia, Eba Blancok hartuko du hitza, eta ikasturte politiko berriari hasiera emango dio.

“Harro egotekoa da afiliazioarekin batera 37 urte bete ahal izatea eta Gasteizen ospatzea, hain zuzen ere duela ia lau hamarkada jaio ginen tokian”, aurreratu du  Blancok. “Batzuek eta besteek askotan gu lurperatzen saiatu dira, baina begira, hemen gaude beste behin ere eta jo ta ke jarraituko dugu, oraindik gauza garrantzitsuak baititugu euskal gizarteari esateko”, azaldu du. Ondoren, hauxe gehitu du agintariak: “ziklo politiko berri honetan gure proiektua oso ondo kokatuta dago hauteskundeetan EH Bilduren emaitzek erakusten duten bezala. Beraz indartsu ateratzen gara politika egitera, gainera erkidegoko hauteskundeak gertu ditugula kontutan izanda”.

Eusko Alkartasunak Maria Chivite sozialistak buru duen koalizioko exekutibo berriari eskatu dio legegintzaldi berri honetan 40 urteko zonifikazioarekin bukatzea, euskara nafar guztiona dela aitortzea eta herrialde osoan hizkuntz eskubideak bermatzea.

Aurreko legealdi atzerakoiaren aurrean, eta Kontseiluaren arabera, euskararen alorrean inolako aurrerapenik gabe, hizkuntza-eskubideak bermatzea Nafarroako gobernu berriarentzat lehentasuna izan behar dela uste du EAk. “2020-2027ko Euskararen Bigarren Plan Estrategikoa ezin da inondik inora desadostasun bat izan, batez ere gobernukideen artean euskararen inguruan gaur egun dagoen akordioa oso eskasa delako”, azpimarratu dute.

Nerea Gartzia Eusko Alkartasunako Nafarroako koordinatzaileak adierazi duenez, “hizkuntza-eskubideak urratzen dituen gobernu batek ezin du bere burua progresistatzat hartu, hizkuntza-eskubideak giza-eskubideak dira eta Nafarroa osoan bermatu behar dira nafar guztientzat”.

Espainiako Gobernuak Europar Batasuneko Kontseiluari euskara hizkuntza ofizial gisa onartzeko eskaria egin du eta Espainiako Kongresuan diputatuek euskara erabiltzeko aukera izango dute. “Urrats hauek ikusita, ulertezina eta erabat lotsagarria litzateke Chiviterekin, Madrilen eta Bruselan posible dena Nafarroako erakunde guztietan posiblea ez izatea”, esan du Gartziak.

Gaur, maiatzak 9, Europako Eguna ospatzen den egunean, Eusko Alkartasunak aprobetxatu du Pedro Sanchezi Europar Batasuneko presidente den bitartean helaraziko dizkion eskaera nagusien berri emateko. Elikagaien eta energiaren prezioa, genero-indarkeriaren aurkako borroka, hizkuntza gutxituen babesa eta saharar herriaren babesa izango dira, besteak beste, EAk jorratu dituen gaiak.

Eusko Alkartasunako Nazioarteko Politika idazkaria eta EFA alderdi europarraren lehendakaria den Lorena López de Lacallek Europako egungo ereduak ez dituela euskal herritarren beharrak asetzen eta gauza gehiago egin daitezkela eta egin behar direla esan du. “Beste Europa bat behar da eta horregatik ekintza argiak eta aldaketak eskatuko behar zaizkio Sánchezi”, adierazi du.

López de Lacallek azaldu du espainiar presidentziari “Estatuak iristen ez diren edo iritsi nahi ez duten gauzak” eskatuko dizkiotela; adibidez, oinarrizko produktuen edo energiaren prezioak mugatzea.

“Honekin batera mugarik gabeko osasuna eta hezkuntzarako baliabideak mobilizatzea, eta genero-indarkeriaren aurkako europar araudi berria lehenbailehen onartzea eskatuko diogu Sánchezi”, gehitu du. Gainera, “hizkuntzen osasuna gobernuen siglen mende egon ez dadin Europako herri guztien hizkuntza-aniztasuna sustatu eta babestea aldarrikatuko da”.

Nazioartean, EAk eskatuko du Europak Kosovo onartzea eta Europar Batasunan sartzea eta Saharako herriari laguntzea bere independentziaren aldeko borrokan.

Gaur, maiatzak 9, Europako Eguna ospatzen den egunean, Eusko Alkartasunak aprobetxatu du Pedro Sanchezi Europar Batasuneko presidente den bitartean helaraziko dizkion eskaera nagusien berri emateko.  Besteak beste, elikagaien eta energiaren prezioa, genero-indarkeriaren aurkako borroka, hizkuntza gutxituen babesa eta saharar herriaren babesa izango dira gai horietako batzuk.

Eusko Alkartasunako Nazioarteko Politika idazkaria eta EFA alderdi europarraren lehendakaria den Lorena López de Lacallek Europako egungo ereduak ez dituela euskal herritarren beharrak asetzen eta gauza gehiago egin daitezkela eta egin behar direla esan du. “Beste Europa bat behar da eta horregatik ekintza argiak eta aldaketak eskatuko behar zaizkio Sánchezi”, adierazi du.

López de Lacallek azaldu du espainiar presidentziari “Estatuak iristen ez diren edo iritsi nahi ez duten gauzak” eskatuko dizkiotela; adibidez, oinarrizko produktuen edo energiaren prezioak mugatzea.

“Honekin batera mugarik gabeko osasuna eta hezkuntzarako baliabideak mobilizatzea, eta genero-indarkeriaren aurkako europar araudi berria lehenbailehen onartzea eskatuko diogu Sánchezi”, gehitu du. Gainera, “hizkuntzen osasuna gobernuen siglen mende egon ez dadin Europako herri guztien hizkuntza-aniztasuna sustatu eta babestea aldarrikatuko da”.

Nazioartean, EAk eskatuko Europak Kosovo onartzea eta Europar Batasunan sartzea eta Saharako herriari laguntzea bere independentziaren aldeko borrokan.