Itsas Gudari Eguna, hots, Gerra Zibilean Euskadiko Gudontzidiko gudariak omentzeko ekitaldia, martxoaren 1ean, igandean, antolatu dugu Bermeon Alkartasuna fundazioarekin batera.

Hitzorduak bi ekitaldi izango ditu aurten ere. Lehena, Nestor Basterretxearen Matxitxakoko Guda eskulturan Naiara Fernandez Madariaga, Eusko Legebiltzarkideak aurkeztuta. Eba Blanco de Angulo, idazkari nagusiak, eta Imanol Urrutia Barriketak ikurrina altxatuko dute, eta lore-eskaintza egingo diete lurmuturreko uretan frankismoaren armadaren aurrean Euskadi defendatu zuten gizon ausartei. “Badira hogeita bost urte Alemaniak Gernikako bonbardaketan bere erantzukizun historikoa bere gain hartu zuela. Noiz aitortuko ditu Espainiak frankismoak Euskal Herrian eragindako kalte izugarriak? Ia berrogeita hamar urte daramatzagu halakorik gertatu gabe, baina guk, urtez urte, kolpismo faxistaren aurrean gure herria defendatzeagatik bizia eman zuten gudariak omentzen jarraitzen dugu”, adierazi du Blancok.

Matxitxakoko ekitaldia amaituta, Itsas Gudari Egunak Bermeoko Kafe Antzokian jarraituko du, eta bertan Meritxell Elgezabalek aurkeztuta, Pello Otxandiano Kanpo, EH Bilduren Eusko Legebiltzarreko bozeramailea, Idurre Bideguren Gabantxo senataria, eta Edriga Aranburu Agirre, Bizkaiko batzarkidea, solasaldian arituko dira. Euskal Errepublika lortzeko helburuarekin, burujabetzan aurrera egitea ahalbidetuko duen estatus politiko berri baten beharraz hain zuzen ere. Eskubide historiko eta demokratikoetatik hasi, justizia sozialetik pasa, eta eredu ekonomiko, finantzario eta fiskaleraino. Euskal Herriaren erronkei aurre egitea ahalbidetuko duten beharrezko eraldaketak jorratuko dituzte ere.

Aitor Llano Lana, 50 urtekoa, jarri du herrialdeko koordinatzaile karguan. Zuzenbidean lizentziatu zen Deustuko Unibertsitatean, eta aseguruen munduan garatu du bere bizitza profesionala. Bilbon jaioa, Balmasedako bizilaguna eta zinegotzi ohia bada ere, gaur egun Sopuertako Udaleko zinegotzia da eta Bizkaiko Batzar Nagusietako batzarkidea EH Bilduren aldetik.

Llanok Rakel Goñi Lacarren lekua hartuko du, beste ardura batzuk izatera pasa baita, hala nola, Bizkaiko Batzar Nagusietako mahaiko kide izatea eta alderdiak bere agintaldian herrialdearen buruan egindako lana eskertu dio.

Aitor Llano Lana (Iturria: EHB)

Bestalde, Mikel Oraá Diaz de Heredia kazetariarekin bete du batzarrak komunikazio idazkaritzaren hutsunea. 49 urteko gasteiztarra, EHUn Komunikazio Zientzietan lizentziatua, EITB taldean, Onda Cero irratian eta Cadena Ser irratian lan egin du. Komunikazio-bulego korporatiboak ere zuzendu ditu. Gasteizko EH Bilduren udal taldeko komunikazio arduraduna izan da, eta Arabako koalizioko koordinatzailea. Izendapena egin arte, alderdiaren komunikazio saileko langilea bazen.

Mikel Oraá Díaz de Heredia

Estatus politiko berri baterako bidea sozialdemokraziatik jorratzea aldarrikatu du gure Harreman Instituzionaletako idazkari Iker Ruiz de Egino Begoñak, Alkartasuna Fundazioaren Itsas Gudari egunean. “Oro har euskal gizartea aurrerakoia da baina kontserbadorea aldi berean. Gehiengook muturreko ideologietatik urruti kokatzen gara, hortaz, sozialdemokrazia izan beharko luke estatus berriaren oinarria”, azaldu du.

Estatus politiko berri baten beharra politikaren “lehen lerrora” eramatea eskatu du Ruiz de Eginok. “Aste osoa daramagu fiskalitateaz eta AHTak nondik pasa behar duen eztabaidatzen. Zentzugabekeria da. Eztabaidak askoz ere onuragarriagoak izango lirateke herritarrentzat, herri ikuspegi batetik egingo bagenitu eta ez lurralde interesetatik. Herri txiki bat gara, baina komunitate handi bat”. Ildo horretatik eskatu du EAEko legealdi honetako helburua estatus berria onartzea izatea. “Batzuk abertzale harroak gara, eta Erabakitzeko Eskubidearen aldeko gehiengo politikoa dago, baina guztiok gure bizi-kalitatea hobetu nahi dugu. Gernikako Estatutuak jada ez du balio herri bezala aurrean ditugun erronkei aurre egiteko”, gehitu du bozeramaileak.

Bermeon egin ditu adierazpenak, Alkartasuna Fundazioak antolatutako Itsas Gudari Egunean. Estatus politikoa eta erabakitzeko eskubidea izan dira, hain zuzen, eguneko gai nagusia. Hauen inguruan aritu dira ‘Demokrazia. Erabakia. Subiranotasuna’ solasaldian. Autodeterminazioa eta independentziarako bidean Euskal Herriak dituen erronka eta aukerei heldu die ekitaldiak. Estatutu berriaren proposamena, Europar Batasunean argitasun esparru baten beharra eta negoziazio politikoari buruz hitz egin da, besteak beste.

Gasteizen legebiltzarkide eta EH Bilduko Politika Instituzionaleko arduraduna, Unai Urruzuno Urrestik, prozesuan aurrera egiteko leihoa identifikatu du. “Madrilen beste gobernu bat dago, ez dut kalifikatuko baina beste bat da, eta Euskal Herritik abiatuta aukera berria landu behar dugu”.

Idurre Bideguren Gabantxo, koalizio independentistaren senataria eta Bermeoko alkate ohia, solasaldian aritu da ere. Estatuko erakundeetan subiranotasunaren alde egiten den lanari buruz hitz egin du. “Herri bezala guregan eragina duten gaiei buruz hitz egiten den eremuetan dauden negoziazioetan parte hartzearen garrantzia erakusten ari gara”. Esan duenez, “Estatuaren egoera eta unea batetik, eta hauteskundeetako emaitzek bestetik, gure kabuz erabakitzeko ireki duten zirrikitua aprobetxatu behar dugu”.

Gizarte eragileen hitzak ere entzuteko aukera egon da. Gure Eskuko ordezkari Irantzu Perello Lafuenteren hitzetan “gure helburua herria ez lokartzea da. Guztiok batera bultza eginez, gure herria aske izatea lortu dezakegu, ez dugu zergatik Konstituzioaren menpe egon behar”.

Zelai Nikolas Ezkurdia legelariak, bere aldetik, erabakitzeko eskubidea Europako legerian kokatu du. Hain zuzen ere bermeen araubide europarra defendatu du auziaren balizko irtenbide bezala. “Tresna aproposa izan daiteke hain oinarrizkoa den erabakitzeko eskubidea lortzeko bidean aurrera egiteko”.

Legegintzaldiaren lehen urtearen balantzearekin Udalean dagoen entxufismo politiko maila jasanezina dela baieztatu dugu. La Esperantzako frontoi zaharra zegoen orubean eraikitako ekipamendu berrian jarri nahi dugu arreta. Ekipamenduaren kudeaketa pribatizatu da, eta 302.300,77 euroan esleitu zen otsailean EAJren pantaila-elkarte bati, Hazian Kultur Elkarteari hain zuzen ere. Elkarte horrek Sabino Arana Fundazioarekin eta EAJren beste satelite-elkarte batzuekin partekatzen du egoitza

Ekipamendu hori ez zen pribatizatu behar, zerbitzua udaleko langileek eman behar zuten eta espazio hori koordinatzeko entxufismo politikora jo dute berriro ekipamenduaren buruan Maialen Olabe jarri dutenean. Maialen Olabe Plentziako EAJko kidea da, eta Eusko Legebiltzarrerako azken hauteskundeetan Imanol Pradales buru zuen hauteskunde-zerrendako 16. postua bete zuen.

Horri gehitu behar zaio berriki EGIko militantea eta Gogorregiko konpartsakidea den Jone Larrazabal Jaietako zuzendari izendatu dutela eta Santutxuko Batzokia kudeatzen duen Asier Lópezek Espazio Publikoa Erabiltzeko Bulegoko zuzendaria dela.

Bilbobus
Bestalde, gogora ekarri nahi ditugu Artxandako funikularraren greba-egunak, Bilbao Kirolaken gaur egungo egoera – igerilekuak itxita daude – eta Bilbobuseko gatazka luzea, izan ere, pribatizazioak eta gobernu-taldearen elkarrizketa-falta lan-gatazka horien atzean daude.

Bilbobuseko grebaren kasuan, funtsezko zerbitzu publiko horren pribatizazioa da zerbitzu horrek azken hogei urteetan jasan dituen lan-gatazka gehienen jatorria.

Gobernu-taldeak herritarrei helarazi nahi die egoera arazo puntual baten ondorio dela, testuinguru global batean prezioak igo direlako, eta ezkutatu nahi du emakida horrek arazoak izan dituela esleipendun guztiekin, TCSArekin, zer esanik ez Veoliaren garaian, eta orain Biobiderekin berriz ere.

Bilbo salbuespena da inguruko hirien artean, zerbitzua pribatizatzen duen bakarra baita. Donostiak, Gasteizek, baita Santanderrek edo Burgosek ere, zuzenean kudeatzen dute zerbitzua, eta Bilbon, berriz, lizitaziora ateratzen da enpresa pribatu batek negozioa egin dezan, nahiz eta 2009an Herri Kontuen Euskal Epaitegiak anomalia horretaz ohartarazi.

Zentzu horretan, Juan Mari Aburto alkateak eta Nora Abete Mugikortasuneko zinegotziak erabaki behar dute arazoaren parte izaten jarraitu nahi duten, enpresarekin lerrokatuz eta langileen aurkako adierazpenak eginez, orain arte egin duten bezala; edo, aitzitik, konponbidearen parte izan nahi duten, %100ean udalarena den eta bitartekorik ez duen hiri-autobus zerbitzu baten alde eginez.

Turistifikazioa
EAJk garatutako ekitaldien eta turistifikazioaren estrategiari dagokionez, politika horien eragina aztertzean, udal-agintariek jarduera ekonomikoaren eragina bakarrik aipatzen dute, eta ez dute aipatzen eragin hori esku gutxi batzuetan kontzentratzen dela, eta ez dituzte kontuan hartzen lotutako kanpo-efektu negatiboak. Urteetan zehar Bilboko Udalak alfonbra gorri bat jarri du gutxi batzuek negozioa egin dezaten, herritar gehienek inpaktu negatiboak jasaten dituzten bitartean.

EAJren kontrolik gabeko turistifikazioaren ondorio negatiboen adibiderik nabarmenena etxebizitza turistikoen ugaritzea da. Etxebizitza horiek bizikidetza-arazoak sortzen dituzte eta etxebizitzaren prezioa garestitzearen eta alokairu faltaren erantzule zuzenak dira.

Hain zuzen ere, maiatzeko osoko bilkuran pisu turistikoak mugatzeko iragarri zen HAPOaren aldaketa partziala agerian uzten du beste alde batera begira egon den gobernu-talde baten kudeaketa txarra. HAPO berria duela bi urte baino ez zen onartu, 2022an, eta orain partxe bat planteatzen dute garai hartan bazegoen eta haren existentzia ukatzen zuten arazo baterako.

Itsas Gudari Eguna ospatu dugu gaur Bermeon Alkartasuna Fundazioarekin batera. Lore eskaintzaren ostean egin den ekitaldi politikoan, Rakel Goñi, EA Bizkaiko koordinatzaileak gogorarazi du EAJK hamabost urte daramatzala “Guggenheim museoa Urdaibain inposatzen saiatzen” eta proiektuak ez duela erantzuten Busturialdeak dituen beharrizanei.

Goñik gaitzetsi egin du PSEk Urdaibaiko Biosfera Erreserban museo-egoitza berria jartzeko proiektuarekiko hartu duen papera. “2010ean, Ricardo Bastidak diseinatutako eraikina txikitu nahi zutenean, museoa Urdaibairen babesarekin bateraezina zela esan zuten, eta orain, aldundietan eta Eusko Jaurlaritzan EAJren beharra dutenez postuak banatzeko, PSEk kontrakoa esaten du, beste behin ere, EAJren makulu bihurtuz”, esan du.

Bizkaiak eta Busturialdeak gobernantza-eredu berri, ireki eta parte-hartzailea behar dutela adierazi du, eta horren adibide jarri ditu uraren kudeaketa, Osakidetza eta Gernikako Ospitalea, eta eskualdeko garraio publikoaren egoera.

Apirilaren 21eko hauteskunde autonomikoei dagokienez, EH Bilduren aurkari politikoen kanpaina gogor eta zikina izango dela iragarri du Goñik. “Euskal gizartearen gehiengoa ezkerrekoa eta abertzalea da, eta EH Bildu da bi pultsio hauek uztartzen dituen indar politiko bakarra”, azpimarratu du.

Azkenik, “Israel Palestinan egiten ari den ekintza basatiak” errefusatu ditu, eta 30.000 hildako baino gehiagoren ostean, gehienak emakumeak eta haurrak direla, “Israel Gazan egiten ari denak izen zehatza dauka: garbiketa etnikoa”.

11:00etan, Matxitxako lurmuturrean, Nestor Basterretxearen ‘Matxitxakoko Guda’ eskulturaren inguruan, omenaldia egingo da. Bertan lore eskaintza eta ikurrina igoko dira.

12:15etan, Bermeoko Kafe Antzokian, ekitaldi politikoa egingo da Rakel Goñi Bizkaiko Lurralde koordinatzailearen hitzartzearekin. Ondoren, ‘herrigintzatik naziogintzara’ mahaingurua izango da Nadia Nemeh (Bermeoko alkatea), Idurre Bideguren (Bermeoko alkate ohia eta EH Bilduko senataria) eta Naiara Fernándezen (Bermeoko zinegotzi ohia eta Eusko Legebiltzarrerako EH Bilduren Bizkaiko hautagaia) parte-hartzearekin.

Eusko Alkartasunak bat egin du Sare Herritarrak larunbatean, urtarrilak 13, Bilbon deitutako Konponbiderako Giltzak manifestazioarekin.

Euskal Herriko beste ehunka eragile soziopolitikorekin batera, bat egin du Bizkaiko hiriburuan publikoki salatzeko salbuespen-legeak dauden bitartean oraindik ateak itxita daudela euskal presoen eskubideei dagokienez.

Gizarteak zenbat eta giltza gehiago izan, orduan eta gehiago itxiko dira zauri mingarriak, eta horrekin batera, aukera berriak irekiko dira benetako bakea eta gure herrian hainbeste nahi eta behar den normalizazioa betiko lortzeko.

Kalkuluen arabera Euskadin 10.000 pertsona baino gehiago daude zigiluen inbertsioan iruzurraren aferan kaltetuta. Horietatik %60 inguru lurralde historikoan bizi dira, eta batez beste 12.000€ baino gehiago inbertitu dituzte. Hartzekodunen lehiaketa amaitu ondoren, kopuru osoaren laurdena inguru berreskuratu ahal izan dute. Hortik aurrera, inbertsioaren eta berreskuratutakoaren arteko aldea PFEZren aitorpenean kendu daiteke errentaren lau kanpainatan zehar. Hala ere, Bizkaian, aitorpenean sar daitekeen maximoa %10ekoa da, aldiz beste lekuetan %25koa.

Aranburuk batzarkide taldearen elkartasuna adierazi die kaltetutako pertsonei, “horietako askorentzat kasu dramatikoa izan da”, esan du. Hain zuzen ere, 16 urte eman dituzte auzitan galerak konpentsatzeko helburuarekin.

Kalkuluen arabera Euskadin 10.000 pertsona baino gehiago daude zigiluen inbertsioan iruzurraren aferan kaltetuta. Horietatik %60 inguru lurralde historikoan bizi dira, eta batez beste 12.000€ baino gehiago inbertitu dituzte. Hartzekodunen lehiaketa amaitu ondoren, kopuru osoaren laurdena inguru berreskuratu ahal izan dute. Hortik aurrera, inbertsioaren eta berreskuratutakoaren arteko aldea PFEZren aitorpenean kendu daiteke errentaren lau kanpainatan zehar. Hala ere, Bizkaian, aitorpenean sar daitekeen maximoa %10ekoa da, aldiz beste lekuetan %25koa.

Aranburuk batzarkide taldearen elkartasuna adierazi die kaltetutako pertsonei, “horietako askorentzat kasu dramatikoa izan da”, esan du. Hain zuzen ere, 16 urte eman dituzte auzitan galerak konpentsatzeko helburuarekin.

Eusko Alkartasunak, Alkartasuna Fundazioarekin batera, aurten ere Itsas Gudari Eguna ospatuko du Bermeon. Itsas Gudari Eguna Gerra Zibilean euskal autogobernua defendatzen eta faxismoa geldiarazteko bizia eman zuten gudariei egiten zaien omenaldia da.

Goizeko 11:00etan lore eskaintza egingo da Nestor Basterretxearen “Matxitxakoko Guda” eskultura dagoen tokian. 12:15etan Bermeoko Kafe Antzokian Aingeru Astui, itsas kapitaina, idazlea eta Arrantzaleen Museoaren zuzendari ohiak emango dio hasiera ekitaldiari. Matxitxakoko batailari buruz arituko da hain zuen ere. Ondoren EH Bilduko senataria den eta Bermeoko alkatea izandako Idurre Bideguren eta egun udalerriko koalizioaren alkategaia, Asier Larrauri gaurkotasunaren inguruan solasetan ibiliko dira. Gainera Eba Blanco, Eusko Alkartasuneko Idazkari Nagusiak ere parte hartuko du.

“Itsas gudariak bere herriarekiko leialtasunaren adibide garbia dira jendea bere zilborra begira eta bere interesen menpe dagoen garai zail hauetan. Aurten ere Bermeon egongo gara askok beren bizitzekin ordaindutako konpromisoa bihotzez eskertzeko”, adierazi du Blancok.