Iñaki Ostolaza Gipuzkoako koordinatzaileak eta Alberto Unamunzaga senatore eta Exekutiba Nazionaleko kideak Pasaiako Portuko Azpiegiturei buruzko Plan Zuzendariari eta Ingurumen Jasangarritasunari buruzko Txostenari Eusko Alkartasunak aurkeztu dizkien alegazioen berri eman dute gaur goizean Donostian. Hona hemen haien hitzaldia:

Pasaiako Portu Agintaritzak irekitako kontsulta publikorako epearen barruan, Eusko Alkartasunak alegazioak aurkeztu eta egin dizkie Pasaiako Portuko Azpiegiturei buruzko Plan Zuzendariari eta Ingurumen Jasangarritasunari buruzko Txostenari; eta gaur alegazio horiek aurkeztera gatozkizue.

Dakizuenez, 2010. urtean ere EAk, beste talde eta erakunde askok bezala, alegazioak aurkeztu zituen, kanpoko portua eraikitzeko egitasmoaren aurka eta portu misto baten alde. Hala ere, Portu Agintaritzak ez zituen alegazio haiek kontuan hartu eta orain aurkeztu berri duen proposamenak ez du funtsean ezer aldatzen, kanpoko kaiaren aldeko apustua berretsi egin baitu, pisuzko argudiorik eman ez duen arren. Plan Zuzendarian egin dituen aldaketa guztiak norabide berean doaz, kanpoko kaia justifikatzen saiatzera.

Hori dela eta, Portu Agintaritzak proiektuari eutsi egiten diola ikusita, Eusko Alkartasunean berriz ere alegazioak aurkeztea erabaki dugu, ea oraingoan behar bezala erantzuten diguten, ez 2010ean bezala.

Gure alegazioek lau ardatz nagusi dituzte:

1. Merkantzien trafikoak ez du kanpoko portua justifikatzen.
2. Inbertsioa oso handia da eta zalantza asko sortarazten ditu, izango lukeen balizko eraginari begira.
3. Proiektuak ingurumenean izango lukeen eragina onartezina da.
4. Portu Agintaritzak badiaren biziberritzea kanpoko portuaren menpe utzi egiten du.

Merkantzien trafikoak ez du kanpoko portua justifikatzen.

2008. urtean Bilboko, Pasaiako eta Baionako portuek 50 milioi tona mugitu zituzten, portu horiek duten gaitasunaren erdia baino gutxiago. Trafiko hori, gainera, beherantz joan da eta argi dago, beraz, egun ditugun azpiegiturak nahikoa direla sor daitekeen eskariari erantzuteko. Datuen arabera, Pasaian kanpoko portu bat eraikitzeak ez dio lehiakortasun handiagorik emango euskal portu sistemari.

Gauzak horrela, diru publikoa arrazionaltasunaz eta behar bezala kudeatu beharrean, Portu Agintaritzak azpiegiturak bikoiztea planteatzen du, eta hori sekulako erokeria da krisi garaian, instituzioek haien aurrekontuak orekatzeko izugarrizko arazoak dituzten honetan.

Inbertsioa oso handia da eta zalantza asko sortarazten ditu.

Xixon eta A Coruñan sekulako porrota egin dute hango kanpoko portuekin, eta horretaz ere ikasi behar dugu. Han kosteak uste baino askoz altuagoak izan dira eta horren ondorioz orain erabat zorpeturik daude, portu hoiekin zer egin ondo jakin gabe.

Kanpoko portuen eredua bazterturik dago Europa osoan eta Pasaian ere zalantza asko daude merkantzien trafikoa erakartzeko kanpoko portuak izango lukeen gaitasunaren inguruan. Eta baita ere obrak finantzatzeko gaitasunaren inguruan.

Proiektuak ingurumenean izango lukeen eragina onartezina da.

Eta ez bakarrik Jaizkibelen. Ulian eta Iparraldeko kostaldean ere bai, bai eta Gipuzkoako hondartzetan ere.

Jaizkibelek eta zonalde horiek sekulako balioa dute ingurumenaren aldetik; horretaz hitz egiten ar igara, Natura 2000 Sareak babesten dituen espazioak dira.

Eta barnealdean ere eragin negatibo larriak egongo lirateke, Portu Agintaritzak plataforma logistikoak eta azpiegiturak eraikitzea aurreikusten duelako. Arlo horretan Oarsoaldeak eta Bidasoaldeak arazo handiak dituzte jada gaur egun, eta Portu Agintaritzak larriagotu nahi ditu orain, antza denez.

Portu Agintaritzak badiaren biziberritzea kanpoko portuaren menpe utzi egiten du. Eta alderantziz izan behar du, hain justu.

Ekonomiaren aldetik zein ingurumenaren aldetik, kanpoko portua ez da jasangarria, baina Portu Agintaritzak diru iturri bezala ikusten du badiaren biziberritzea finantzatu ahal izateko. Hori baino ez da proiektuaren balioa Portu Agintaritzarentzat. Eta ideia faltsua zabaldu nahi du horretarako, kanpoko porturik gabe ez dagoela badia biziberritzea.

Laburbilduz, EAren alegazioek argi eta garbi uzten dute:

• Kanpoko Portuaren proiektua behin betiko baztertu behar dela, proiektu hori delako, hain zuzen ere, oztopo nagusia Pasaiako badiaren biziberritzeari heltzeko.
• Bide bakarra, bideragarritasuna duen aukera bakarra, portu mistoa da, erabilera komertzialak mantenduz eta hiri-erabilerak sustatzeko lurrak utziz.
• Pasaia ezin da Bilborekiko edota Baionarekiko lehia batean sartu, kontrakoa baizik. Ideia klabea elkarlana da. Komunean lan egin behar dute euskal portuek, eta horretarako Bilboko eta Pasaiako kudeaketa unifikatu egin behar da Portu Agintaritza bakar baten bitartez.

Hori guztia kontuan hartu, Eusko Alkartasunak ingurumen inpaktuari buruzko deklarazioa negatiboa izan dadila eskatu egiten dugu, eta kanpoko portuaren proiektua behin betiko bertan behera gera dadila.

Jatorria: EUSKO ALKARTASUNA

El coordinador de Eusko Alkartasuna en Gipuzkoa, Iñaki Agirrezabalaga, ha criticado que la regeneración de Pasaia ha quedado subordinada a la construcción del puerto exterior, y se plantea sobre todo como fuente de ingresos. Agirrezabalaga ha realizado estas manifestaciones refiriéndose al Informe de Sostenibilidad Ambiental (ISA) del Puerto Exterior elaborado por la Autoridad Portuaria de Pasajes al que la formación soberanista ha presentado hoy las alegaciones.

“El proceso de regeneración de la bahía se ha utilizado como gancho para propiciar una opinión favorable a la construcción del puerto exterior, intentando justificar un proyecto insostenible ecónomica y ambientalmente”, ha denunciado Agirrezabalaga, que propone “una auténtica regeneración de la bahía de Pasaia y configurar un gran espacio protegido de rango europeo en la costa de Euskal Herria, a ambos lados del Bidasoa con la oportunidad que nos ofrece el patrimonio medioambiental que tenemos en una serie encadenada de espacios protegidos en la Red Natura 2000 como Ulia, Jaizkibel y Txingudi en Hegoalde y otros cuatro ámbitos en Iparralde”.

Las alegaciones presentadas por Eusko Alkartasuna propugnan la creación de un puerto mixto, moderno, competitivo y compatible con la regeneración de la zona, que mantendría los usos comerciales y en la que se crearían espacios para uso urbano. Eusko Alkartasuna propugna que la situación actual del puerto como almacén de chatarra debe corregirse, así como los sistemas de manejo de mercancías y la ordenación del espacio. Asimismo, las medidas ambientales, ahora inexistentes, deben implantarse de forma inmediata.

Agirrezabalaga ha alertado de que se trata de un proyecto “insostenible económica y ambientalmente”. El dirigente de EA ha añadido que “se debe abandonar el proyecto del puerto y sus infraestructuras de acceso” y ha propuesto la creación de un puerto mixto que “mantenga usos portuarios y ceda espacios al uso social”.

El coordinador de herrialde ha señalado que el puerto exterior no tiene justificación por motivos de tráfico de mercancías ya que cuenta con capacidad no utilizada, “Baiona, Pasaia y Bilbao movieron en 2008, en torno a 50 millones de toneladas, lo que significa menos de un 50% de la capacidad de sus actuales instalaciones y en ejercicios económicamente más boyantes tampoco se ha llegado al límite de capacidad”.

Además, las expectativas de volúmenes de tráfico y tipos de mercancía que puede mover Pasaia, tras la construcción del puerto exterior, no suponen un aumento en la competitividad del sistema de puertos del País Vasco sobre la situación actual. Ante esta realidad, Eusko Alkartasuna propone que se estreche la colaboración entre los puertos vascos “incentivando iniciativas comunes, mediante la gestión unitaria de los Puertos de Bilbao y Pasaia a través de una única Autoridad Portuaria”.

El representante abertzale también ha explicado que con un coste de 1.500 millones de euros, a los que habría que sumar los de las infraestructuras de acceso, el puerto se muestra como una infraestructura cara y que, “pese a lo elevado de su coste, no responde a las necesidades reales del sistema portuario vasco”.

Agirrezabalaga ha destacado también el importante impacto ambiental del proyecto, “que se extendería a Jaizkibel y todo el litoral afectando a sus fondos marinos asociados, además de a zonas del interior que serían ocupadas con las plataformas logísticas e infraestructuras de acceso provocando un lugar más colapsado”. En definitiva, se aplicaría una política de “tierra quemada”, y no de regeneración, tal y como se propugna.

Agirrezabalaga también ha querido denunciar que Oarsoaldea está siendo el convidado de piedra ante decisiones clave sobre su futuro y ha de convertirse en parte activa, “es necesario que desde los ayuntamientos y la Agencia de Desarrollo Comarcal se reivindique su capacidad de decisión y se articule un nuevo Plan Estratégico comarcal que marque las líneas de desarrollo de este territorio”.

Jatorria: Eusko Alkartasuna