Eba Blanco de Angulo Eusko Alkartasunako idazkari nagusiak Irailaren 21ean Laguardian Gure Nortasuna lelopean ospatutako Alkartasun Egunean, hau da, gure alderdiaren jaian, egindako adierazpenen gai nagusia estatus politiko berria izan da.

Blancok estatus politiko berriaren egutegia aurreratzeko eskatu dio zuzenean lehendakariari. “Ostegunean Politika Orokorreko Osoko Bilkuran proposatu zuen estatus politiko berriaren egutegia berandu doa. Ezin dugu 2026ko ekainean alderdien balantzekin egon. Hauteskundeak aurreratu gabe, 2027 da gure epemuga. 2027tik aurrera ezinezkoa izango da eta beste aukera leiho historiko bat galduko genuke”, ohartarazi du. 2026ko ekainerako mahai gainean egon behar du gutxieneko akordio bat alderdi demokratikoen artean, estatus politiko berri baterako. “Lehendakariak EAEko arduradun politiko nagusi gisa gidatu behar duen prozesua denez, lidergoa eskatzen diogu estatus berriaren bide-orria aurreratzeko. Bide honetan aurrera egiteko gure baldintzarik gabeko kolaborazio osoa du”.

Idazkari nagusiak euskal agendaren erdigunean kokatu du estatus berria, egungo marko politikoa atzean utzita. Gernikako Estatutuaren eskumenak erabat betetzea eskatu du, Estatuak 46 urte bete ez dituelako. “Baina, hain zuzen ere, bete gabeko 46 urte horiengatik, Gernikako Estatutuak jada ez du balio euskal herritarron eskaera sozial eta politikoak asetzeko. Herri hau asko aldatu da 1979az geroztik, eta Estatuarekiko egungo harreman ereduak, porrot egindako sistema, ez dituelako batez ere gure eguneroko arazoak konpontzen, etxebizitza duin baterako sarbide unibertsala, adibidez. Hortaz ez digu ezertarako balio. Gainera, Ayuso eta Abascalen eskuin muturrak Espainia gobernatzeko aukera errealak ditu eta gure autogobernua arriskuan dago”. Blancoren hitzetan, “Estatuak plurinazionaltasuna onartzeko unea da. Euskal Herria bezalako estaturik gabeko nazioak, Eskuin muturraren aurrean euste harresirik onena gara”.

Galder Agudo Bezi Gazte Abertzaleakeko idazkari nagusiak gazteriaren arazoetara eraman du arreta. “Euskal Herriko gazteriak arazo larriak ditugu, hala nola, etxebizitza duina eskuratzea, lan prekarietatea eta osasun mentala, eta horiek kronifikatu egin dira, gobernatzen gaituzten alderdiak ez direlako gai guri konponbideak emateko”, adierazi du bere diskurtsoan. Agudoren hitzetan, estatus politiko berri bat ezinbestekoa da, “subiranotasuna Madriletik eta Parisetik pasa behar izan gabe Bidasoaren bi aldeetan langileok lan eskubide berdinak izatea erabaki ahal izatea da. Subiranotasuna gure eguneroko bizitzaren kostura egokituko den lanbide arteko gutxieneko soldata bat hemendik ezarri ahal izatea da. Burujabetza ongizatea da, eta Espainiako eta Frantziako estatuen menpe gauden bitartean ez da modurik izango euskal herritar guztiontzat bizitza duin eta justu bat bermatzeko”.

Alkartasun Egunaren ekitaldi nagusia Arabako Errioxan pertsona erreferentzialekin egindako solasaldia izan da. Berrogei minutuz aritu dira hizketan mahastizaintza eta ardogintza sektoreaz eta olioaz, eskualdeko zerbitzu publikoen egoeraz, hezkuntza eskaintzaz eta euskararen presentziaz, kulturaz eta inguruko euskal nortasunaren ezaugarriez. Mahai-ingurua bukatuta, eskualdeko abertzaleen nortasuna eta balioak ordezkatzen dituzten bi pertsona omendu dituzte. Hain zuen ere Teodoro Martinez de Cañas, 1977ko uztailaren 25ean ikurrina lehen aldiz altxatu zuen Lezako alkatea eta Loli Sarasua Ruiz de Gallo, Lezako alkatea ere bi legegintzalditan eta B ereduaren aitzindarietako bat Laguardian. Kultur jarduera gisa, Zintzo upategira bisita gidatua ere antolatu dute. Alderdiaren egunean ohiko herri bazkaria ere izan da. Gainera, EH Bildu, ERC, Compromis, Mes per Mallorca, Mes per Menorca eta Estau Aragoneseko ordezkaritzak Laguardian izan dira.

Alderdiko ehun afiliatu baino gehiagok, Nazio Zuzendaritzako eta Kontseilu Nazionaleko kideekin batera, Alkartasun Egunean parte hartu dute gaur Zornotzan, alderdiak urtero egiten duen hitzorduan. EAk afiliazioarekin izandako topaketa, ‘Ekin etorkizunari’ lelopean, Nestor Basterretxea omentzeko aprobetxatu dugu. Hots, 2014an hil zen euskal artistarik unibertsalenetako bat eta alderdiko kidea.

Zornotzako Zubiondo parkean egindako ekitaldi politikoan, Eba Blanco idazkari nagusiak nabarmendu du “zume demokratiko nahikoak” daudela “estatus berri bati buruz hitz egiteko, Estatuarekiko harreman eredu berri bati buruz aritzeko, non euskal gizarteak bere etorkizuna libre eta demokratikoki erabakitzeko duen eskubidea aitortuko den”.

EAko buruzagiak azpimarratu duenez, estatus berria “beharrezkoa da, Gernikako Estatutua bete ez den 45 urteko esperientziaren ondoren”. Izan ere, eskumenak “Madrilek nahi izan duenean edo gobernua premia-egoeran egon denean bakarrik transferitu dira, baina ez hitzartutakoa betetzeko borondate politikoa zutelako”.

Blancok adierazi duenez, estatus berriak “Estatuarekiko harreman eredu berri bat izan behar du, non bermeak egon behar diren hitzartutakoa betetzeko eta euskal gizartearen borondatea errespetatzeko”.

Hala ere, zalantzak agertu ditu EAJk Gasteizko ganberan erabakitzeko eskubidea defendatzeko duen borondatearen inguruan. Jeltzaleak “bi uren artean” eta “eskuak eta oinak lotuta” daudela adierazi du, PSOErekin dituzten gobernu itunen ondorioz. “Argitu eta frogatu behar dute, unean uneko adierazpenetatik harago, erabakitzeko eskubidea aurrera eramateko prest dauden edo eskumenen inguruko eztabaida hutsa izatea nahi duten”, nabarmendu du Blancok.

Halaber, erabakitzeko eskubideak euskal gizartearen artean babes zabala duela esan du EAko idazkari nagusiak. “Inkesta ugarik beti nabarmendu dute. Azkena aste honetan aurkeztutako Naziometroak. Bertan berresten da euskal gizartean badagoela gehiengo esanguratsu bat, hain zuzen ere, %60tik gorakoa, erabakitzeko eskubidea babesten duena”, gehitu du.

Horren harira, Blancok gogorarazi du “adostasun handiak desiragarriak” direla, baina ezin direla baldintza sine qua non bihurtu akordioak lortzeko, orduan “posizio minoritarioei beto eskubidea ematen ariko ginatekeelako”. “Hori guztiok argi izan behar dugu, bereziki PSEk eta Andueza jaunak, askotan ahazten baitute gutxiengoan daudela”, gaineratu du.

Nestor Basterretxea

Alderdiak gaurko eguna aprobetxatu du ere Nestor Basterretxea omentzeko. Azken hilabeteotan hainbat erakundek egin duten bezala; izan ere, Basterretxea euskal artistarik unibertsalenetako bat da, eta alderdiko afiliatua 2014an zendu zen arte.

Eba Blancok nabarmendu du Basterretxeak artea mundua eraldatzeko tresna gisa ulertzen zuela eta bere artea azpimarratu du “nazio minorizatu eta Estaturik gabeko gisa erreferente propioak izateko dugun beharra”.

Gorka Basterretxea semeak ordezkatu du artistaren familia, eta pieza paregabe bat eman diogu, 1987ko, aitak Eusko Alkartasunaren kongresu eratzailerako diseinatu zuen orrian oinarrituta, zeinari bere lanen beste elementu adierazgarri batzuk gehitu zaizkion, hala nola forma diskoidalak.

ERC, BNG, Més Compromis eta Més per Menorca, Plaid Cymru alderdiko galestarrekin eta UDBko bretoiekin batera, Alkartasun Egunean izango dira igande honetan Zornotzan

Sara Bailac Esquerrako senataria, Ruben Cela BNGko exekutibako kidea, Nathalie Torres eta Maria Josep Amigó Valentziako Gorteetako Més Compromis alderdiko diputatuak eta Més per Menorcako Pilar Serra, ekitaldian izango dira igandean. Halaber, Plaid Cymruren izenean, Adam Price Galesko parlamentuko kidea joango da, eta Bretainiatik, John Lonie, UDBko ordezkaria.

Aurten, alderdiaren urteroko hitzordua baliatu nahi izan dugu Nestor Basterretxea artista eta afiliatu bermeotarrari omenaldia egiteko, haren jaiotzaren mendeurrenean.

Alkartasun Eguna ospatuko dugu irailaren 22an, igandea, Zornotzan (Bizkaia), alderdiaren komunitatearen urteroko topaketa-festa. Edizio honetan, Ekin etorkizunari lelopean, Nestor Basterretxea artista bermeotarra omenduko dugu bere jaiotzaren mendeurrenean.

Hitzordua Basterretxearen inguruan izango da, “ziurrenik historian eragin handiena izan duen euskal artista multidiziplinarraren inguruan”, eta artistari egin nahi izan diogunn lehen omenaldia Alkartasun Eguna iragartzeko kartelean bertan izan da, bere obran inspiratutako kartelean.

Ilustrazioaren oinarria Basterretxeak 1987an EAren kongresu eratzailerako diseinatutako haritz-orria da, eta disko-formak ditu, bere lanaren elementu adierazgarrienetako bat, logotipoetan, proiektu arkitektonikoetan, obra grafikoan eta eskulturan erabilia, non artistak bi dimentsioetatik hiru dimentsioetara egiten zuen jauzia.

2024ko Alkartasun Eguneko ekitaldi politikoan, Nestor Basterretxea omenduko dugu berriro, eta haren obran oinarritutako oroigarri bat emango diogu artistaren familiari.

“Néstor Basterretxearen jaiotzaren mendeurrenean, miresmena eta esker ona adierazi nahi izan diogu aparteko gizaki bati. Artista paregabea eta hilezkorra, eta baita militante leiala eta Euskal Herriarekin ere konprometitua”, azpimarratu du Eba Blanco idazkari nagusiak.

Era berean, Blancok adierazi duenez, “berezko sinboloak eta erreferente kulturalak, hala nola Basterretxea, berebiziko garrantzia dute nazio-nortasuna eta nazio-kontzientzia indartzeko, markoa Euskal Herrian kokatzeko”.

Eusko Alkartasunak Alkartasun Eguna, alderdiaren urteroko jaia, berreskuratu du aurten pandemiak eragindako geldialdiaren ondoren. Ekitaldia irailaren 17an izango da Urruñan (Iparralde), ‘Mugarik gabeko alkartasuna’ lemapean burutuko da migratzaileek Bidasoa ibaiaren bi aldeetan jasaten dituzten giza eskubideen urraketak direla eta. Ohiko ekitaldi politikoaz gain, Harrera Elkartearen aldeko herri-bazkari solidarioa antolatu da eta Niko Etxart eta Anje Duhalderen doako musika-emanaldiak izango dira bertan.

Asier Gomez Barrenetxea Eusko Alkartasunako komunikazio-idazkariak adierazi duenez, “Alkartasun Egunaren ospakizunarekin alderdira normaltasuna bueltatu dela berresten da”. Halaber, Gomez Barrenetxeak esan du azken urteetan hil diren afiliatuak omenduko dituztela, “bereziki Philippe Duluc, Iparraldeko militante abertzalea”.

Informazio gehiago

Urizarrek azpimarratu duenez, subiranotasuna diskurtso politikoaren zentralitatean dago Euskal Herrian, “mugimendu independentista garatzen doa gainera”. Eusko Alkartasunako idazkari nagusiak Kataluniako prozesuak eragiten duen aukera aprobetxatzeko deia egin du: “aukera hori galtzen uztea ez da aukera bat, ez Eusko Alkartasunarentzat, egun atea zabalik dugulako baina ate hori itxita ez dakigu berriro noiz zabalduko den”.

Subiranotasuna da erronka, esan du Urizarrek: “Europan Estatu izatea. Subiranotasun osoa behar dugu gure gizartea garatzeko, eskubide sozialak bermatzeko, justizia soziala, Joseba Elosegik defendatzen duen ideia, lortzeko. Guzti hori lortzeko tresna bakarra dago: subiranotasuna. Estatutuak ez du funtzionatzen, subiranotasun partekatua ez dakigu zer den, federalismoa orain dugunaren bertsio modernoa da”.

Eusko Alkartasunako idazkari nagusiak esan duenez, “gizartea eta historia epelkerien gainetik pasako da” eta beldurraren diskurtsoari kasurik ez egiteko deia egin du: “ mezu argia dugu Merkel eta gainontzekoei emateko: abertzaleok ez dugu mugarik nahi, ez hemen, Hendaia eta Irun artean, ez Hungarian”.

“Geldirik eroso daudenen aurrean” Eusko Alkartasunak Euskal Herria “subiranotasun politikoa eta ekonomikoa lortu dezan” lan egiten duela azaldu dute Urizarrek eta Badiolak, “horrela justizia sozialean oinarritutako gizartea egin ahal izateko”. Zentzu horretan, EAJ gizartearen aurrean gor dagoela esan dute. “Modu horretan bakarrik uler daitezke Andoni Ortuzarren hitzak Kataluniak hasi duen bidearen inguruan”, esan dute.

Jarraian, EAJ “geltokian trenak pasatzen ikusten dagoen bidaiaria da, dagoen tokian eroso dagoelako eta ez du ez aurrera ez atzera egin nahi”, adierazi dute eta, aldi berean, aldarrikatu dute euskal gizarteak ezin dituela “tren gehiago galdu”.

EAJ-PSE hitzarmena

Urizar eta Badiolak EAJ-PSE hitzarmena kritikatu dute, “ez delako ona Euskal Herriarentzat”. Eusko Jaurlaritzak egindako txostenaren ondorioei begira baieztatu dute hori -Legebiltzarrera bidaliko duena-. Bertan esaten denez, “Estatutua ez betetzea euskal gizarteari kalte egiten dio”.

Eusko Alkartasunako zuzendaritzako kideek Iñigo Urkullu eta Andoni Ortuzarri galdera zuzen luzatu diete, egoera honetan zer egingo duten argitzeko. “Eusko Jaurlaritza jendartearen ongizatearen defentsan aritzera derrigortuta dago eta Eusko Alkartasunak lan egiteko deia egiten die”, azpimarratu dute eta ondorengoa gaineratu dute: “Zintzotasunez egiten badute, konturatuko dira paktatu duten bidea, Estatu espainiarraren aurrean ez dela baliogarria. Estatuari beto eskubidea ematea, EAEko Ongizate Estatua kaltetzea da. Eusko Alkartasunak argi dauka, subiranotasuna da justizia sozialean oinarritutako gizarte bat eraikitzeko bide bakarra”.

Programa:
11.00 – Trikitilariak txosna gunean.
11.50 – Deiadarra.
12.00 – Ekitaldi politikoa pilotalekuan.
12.45 – Iparraldeko herri kirolak.
12.45 – Pintxo-potea.
14.00 – Karparen Irekiera.
14.30 – Bazkaria
16.30 – Erromeria
18.00 – Jardunaldiaren itxiera.

Bazkarirako izenik eman ez baduzu, hilaren 18ra arte eman dezakezu! Zure herrialdeko EAko egoitza nagusira deitu eta eman ezazu izena.